حسن امرایی خبرنگار با سابقه رومشکانی نوشت: کار رسانه فقط این نیست که اتفاقی را ببیند و چند خط درباره آن بنویسد. خبرنگار در جامعه با آدمهایی روبهروست که هرکدام یک نگرانی، یک سؤال و گاهی یک گلایه دارند. ممکن است برای یک نفر، موضوعی که در نگاه اول ساده به نظر میرسد، مسئله اصلی زندگی باشد.
وقتی از خبرنگاری صحبت میکنیم، معمولاً تصویر یک فرد با دوربین، میکروفن یا تلفن همراه در ذهنمان شکل میگیرد؛ اما بخش مهم خبرنگاری چیزی است که در تصویر دیده نمیشود؛ یعنی شنیدن، پرسیدن، بررسی کردن و بعد روایت کردن.
یک شهروند ممکن است بگوید چرا فلان خیابان تاریک است؟ یک مادر ممکن است درباره وضعیت مدرسه فرزندش سؤال داشته باشد. یک کشاورز درباره آب، یک راننده درباره مسیر و کرایه و یک جوان درباره آینده شغلیاش حرف داشته باشد. خبرنگار قرار نیست پاسخ همه این سؤالها را خودش بدهد، اما میتواند سؤال را به گوش مسئول مربوط برساند و پاسخ را از او مطالبه کند.
از طرف دیگر، سرعت انتشار اطلاعات در فضای مجازی باعث شده مردم خیلی زودتر از گذشته با خبرها روبهرو شوند. گاهی یک پیام کوتاه در یک کانال یا گروه خانوادگی منتشر میشود و چند دقیقه بعد، دهها نفر آن را برای دیگران میفرستند. در چنین شرایطی، خبرنگار باید قبل از انتشار، یک سؤال ساده از خودش بپرسد: آیا این خبر درست است؟
همین سؤال ساده میتواند تفاوت میان اطلاعرسانی و شایعهپراکنی باشد.
ما امروز با نسلی روبهرو هستیم که بیشتر اخبارش را از تلفن همراه دریافت میکند. یک تیتر کوتاه میتواند نگاه یک نفر را نسبت به یک اتفاق تغییر دهد. یک عکس قدیمی میتواند با عنوان یک حادثه جدید منتشر شود. یک فیلم چند ثانیهای ممکن است بدون توضیح درباره زمان و مکان، برداشت کاملاً متفاوتی ایجاد کند.
در این میان، خبرنگار باید بیشتر از همیشه به جزئیات توجه کند.
به اعتقاد من، خبرنگاری فقط پیدا کردن سوژههای بزرگ نیست. گاهی یک مشکل کوچک محله، اگر درست روایت شود، اهمیت زیادی پیدا میکند. شاید برای یک شهر بزرگ، خراب بودن یک مسیر روستایی موضوع کوچکی باشد، اما برای خانوادهای که هر روز از همان مسیر عبور میکند، مسئلهای جدی است.
رسانه زمانی به مردم نزدیک میشود که زندگی واقعی آنها را ببیند؛ نه اینکه فقط سراغ مراسمها و برنامههای رسمی برود.
از طرف دیگر، خبرنگار نباید فقط بلندگوی مسئولان یا مردم باشد. وظیفه او این است که حرف هر دو طرف را بشنود. اگر مردم مطالبهای دارند، باید آن را دقیق مطرح کند و اگر مسئولی توضیحی دارد، فرصت پاسخگویی داشته باشد. این تعادل باعث میشود اعتماد مخاطب حفظ شود.
به نظرم یکی از مهمترین سرمایههای یک رسانه، اعتماد مردم است. اگر مخاطب احساس کند خبری که میخواند، بررسی شده و هدفش فقط ایجاد هیجان نیست، دوباره به همان رسانه مراجعه خواهد کرد.
امروز هر گوشی تلفن همراه میتواند دوربین باشد و هر کاربر میتواند خبر را منتشر کند؛ اما این به معنای خبرنگار بودن همه ما نیست. خبرنگاری یعنی مسئولیت پذیرفتن در برابر چیزی که منتشر میکنیم.
یک خبر میتواند به خانوادهای آرامش بدهد، یک مطالبه را به نتیجه برساند، یک مشکل را آشکار کند و حتی جلوی یک شایعه را بگیرد. به همین دلیل، هر خبر فقط چند خط نوشته نیست؛ پشت هر خبر، زندگی آدمهایی قرار دارد که باید با دقت درباره آنها نوشت.
