فرنوش برندک مدیر مدرسه ابتدایی نوشت: وقتی درباره موفقیت یک دانشآموز حرف میزنیم، اولین چیزی که معمولاً به ذهنمان میرسد، نمره است. کارنامه را نگاه میکنیم، معدل را میبینیم و درباره وضعیت درسی او قضاوت میکنیم. اما آیا واقعاً یک عدد میتواند تمام تواناییها و شخصیت یک دانشآموز را نشان دهد؟
به عنوان مدیر مدرسه، هر روز با دانشآموزانی روبهرو هستم که هرکدام دنیای متفاوتی دارند. یکی در ریاضی قوی است، دیگری در هنر استعداد دارد، یکی خوب صحبت میکند و دیگری شاید آرام باشد اما در کار گروهی توانایی زیادی داشته باشد. اگر فقط نمره را ببینیم، بخش بزرگی از این تفاوتها را از دست میدهیم.
مدرسه باید جایی باشد که دانشآموز علاوه بر درس خواندن، زندگی کردن در کنار دیگران را هم یاد بگیرد. باید یاد بگیرد مسئولیت بپذیرد، اشتباه خود را قبول کند، با دوستش اختلاف پیدا کرد گفتگو کند و اگر کاری را بلد نیست، از پرسیدن خجالت نکشد. این مهارتها شاید در هیچ امتحان کتبی نمره نداشته باشند، اما برای آینده دانشآموز بسیار مهم هستند.
گاهی دانشآموزی نمره بالایی دارد، اما از صحبت کردن در جمع میترسد. دانشآموز دیگری شاید درسی را دیرتر یاد بگیرد، اما در حل یک مسئله عملی بسیار خلاق باشد. مدرسه باید فرصت دیده شدن هر دو را فراهم کند.
یکی از موضوعات مهم دیگر، رابطه میان مدرسه و خانواده است. خانواده و مدرسه نباید دو طرف جدا از هم باشند که هرکدام مسئولیت را به دیگری واگذار کنند. وقتی دانشآموز مشکلی دارد، اولین قدم این نیست که مدرسه و خانواده یکدیگر را مقصر بدانند؛ اولین قدم باید این باشد که مسئله را پیدا کنند.
ممکن است افت تحصیلی یک دانشآموز فقط به درس مربوط نباشد. شاید خواب کافی ندارد، شاید در خانه مسئلهای ذهنش را درگیر کرده، شاید بیش از اندازه در فضای مجازی وقت میگذراند یا شاید احساس میکند کسی حرفش را نمیشنود. شناخت این مسائل نیازمند گفتگوست.
در مدرسه نباید فقط وقتی دانشآموز مشکل پیدا کرد سراغ او برویم. باید ارتباط با دانشآموز قبل از بحران شکل گرفته باشد. دانشآموز باید بداند اگر سؤالی دارد یا مشکلی برایش پیش آمده، میتواند با معلم، مدیر یا مشاور صحبت کند. این اعتماد یکشبه ایجاد نمیشود.
از سوی دیگر، خود دانشآموزان هم باید بدانند مدرسه فقط محلی برای دریافت نمره نیست. مدرسه بخشی از مسیر ساختن آینده آنهاست. هر مهارتی که امروز یاد میگیرند، ممکن است چند سال بعد در زندگیشان به کار بیاید. حتی یاد گرفتن اینکه چگونه با یک دوست اختلاف خود را حل کنند، مهارتی برای آینده است.
به نظرم اگر بخواهیم مدرسه موفق داشته باشیم، باید دانشآموز را فقط به عنوان دانشآموز نبینیم؛ او یک انسان در حال رشد است. ممکن است امروز در یک درس ضعیف باشد و فردا استعداد دیگری از خود نشان دهد.
وظیفه مدرسه این نیست که همه دانشآموزان را شبیه هم کند. وظیفه مدرسه این است که به هرکدام کمک کند تواناییهای خودش را بهتر بشناسد. اگر دانشآموز از مدرسه فقط چند نمره و تعدادی کتاب به یادگار ببرد، بخشی از مسیر تربیت را از دست دادهایم. اما اگر در کنار درس، احترام، مسئولیت، همکاری، پرسشگری و اعتمادبهنفس را هم یاد بگیرد، مدرسه نقش واقعی خود را ایفا کرده است.
