به گزارش پایگاه خبری تحلیلی دیار رومشکان، کنکور سراسری در ایران طی سالهای گذشته به یکی از شناختهشدهترین مسیرهای ورود به دانشگاه تبدیل شده است؛ مسیری که برای بخش قابل توجهی از دانشآموزان، آخرین مرحله از سالها تلاش و تحصیل در مدرسه محسوب میشود. هر سال با نزدیک شدن به زمان برگزاری این آزمون، توجه خانوادهها، دانشآموزان و نظام آموزشی بیش از گذشته به آن معطوف میشود.
ورود به دانشگاه و ادامه تحصیل، برای بسیاری از جوانان بخشی از مسیر ساختن آینده به شمار میرود. انتخاب رشته تحصیلی، دانشگاه و در ادامه پیدا کردن مسیر شغلی، موضوعاتی هستند که باعث شدهاند آزمون ورود به دانشگاه اهمیت زیادی در ذهن دانشآموزان و خانوادهها پیدا کند.
در طول سالهای گذشته، کنکور نیز مانند بسیاری از بخشهای نظام آموزشی با تغییراتی همراه بوده است. تغییر در شیوه برگزاری آزمون، توجه بیشتر به سوابق تحصیلی و تلاش برای ایجاد سازوکارهای جدید در پذیرش دانشجو، بخشی از روندی است که با هدف اصلاح شیوه ورود به دانشگاه دنبال شده است.
با این حال، بحث درباره کنکور تنها به نحوه برگزاری آن محدود نمیشود. عدالت آموزشی، تفاوت امکانات میان مناطق مختلف، نقش مدارس، کیفیت آموزش، هزینههای آموزشی، فشار روانی و آینده شغلی جوانان، همگی موضوعاتی هستند که در بحث پیرامون کنکور مورد توجه قرار میگیرند.
به همین دلیل، کنکور همچنان یکی از موضوعات قابل بحث در جامعه است؛ موضوعی که درباره آن دیدگاههای متفاوتی وجود دارد و هر گروه با توجه به تجربه و جایگاه خود، برداشت متفاوتی از فرصتها و چالشهای آن دارد.
ضرورت اصلاح مسیر رقابت
یک معلم رومشکانی با اشاره به اینکه کنکور همچنان یکی از مهمترین مسیرهای ورود به دانشگاه محسوب میشود، در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی دیار رومشکان اظهار داشت: اصل وجود یک معیار مشخص برای پذیرش دانشجو قابل درک است، چراکه وقتی تعداد داوطلبان زیاد و ظرفیت برخی رشتهها محدود است، باید سازوکاری برای انتخاب وجود داشته باشد.
وی افزود: مسئله اصلی از جایی آغاز میشود که نتیجه کنکور به مهمترین هدف دوران مدرسه تبدیل شود و دانشآموز احساس کند تمام سالهای تحصیل او فقط برای رسیدن به یک رتبه سپری شده است. آموزش نباید به تستزنی و حفظ کردن روشهای پاسخگویی محدود شود.
این معلم رومشکانی بیان کرد: مدرسه وظیفه دارد دانشآموز را برای زندگی آماده کند و مهارتهایی مانند تفکر، تحلیل، حل مسئله و کار گروهی را در او تقویت کند. اگر فضای آموزشی بیش از اندازه تحت تأثیر کنکور قرار بگیرد، ممکن است بخش مهمی از این اهداف به حاشیه برود.
وی ادامه داد: موضوع عدالت آموزشی نیز باید جدی گرفته شود. امکانات آموزشی در همه مناطق کشور یکسان نیست و دانشآموزان مناطق مختلف ممکن است از نظر دسترسی به کلاسهای تقویتی، مشاور، منابع آموزشی و امکانات مدارس شرایط متفاوتی داشته باشند.
وی عنوان کرد: وقتی قرار است دانشآموزان از نقاط مختلف کشور در یک رقابت مشترک شرکت کنند، باید تلاش شود زمینههای آموزشی تا حد امکان عادلانه باشد. نمیتوان از دانشآموزی که امکانات محدودی دارد انتظار داشت با همان شرایطی رقابت کند که دانشآموز دیگری از امکانات گسترده آموزشی برخوردار است.
این معلم خاطرنشان کرد: کنکور اگر قرار است همچنان در نظام پذیرش دانشگاه نقش داشته باشد، باید به شکلی اصلاح شود که در کنار سنجش علمی، سوابق تحصیلی و تواناییهای واقعی دانشآموز نیز مورد توجه قرار گیرد. هدف نهایی باید تربیت دانشآموزی توانمند باشد، نه صرفاً فردی که مهارت بالایی در تستزنی دارد.
آینده نباید در یک رتبه خلاصه شود
محمد سوری با اشاره به فشارهایی که کنکور بر دانشآموزان وارد میکند، در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی دیار رومشکان اظهار داشت: برای یک دانشآموز، کنکور فقط چند ساعت آزمون نیست، بلکه ماهها و گاهی چند سال از زندگی او با برنامهریزی برای این آزمون سپری میشود و همین موضوع باعث میشود فشار زیادی را احساس کند.
وی افزود: بسیاری از دانشآموزان از همان سالهای ابتدایی دبیرستان با این جمله مواجه میشوند که باید برای کنکور آماده شوند و همین مسئله باعث میشود بعضی از آنها درس خواندن را بیشتر به عنوان یک رقابت ببینند تا فرصتی برای یادگیری و شناخت استعدادهای خود.
این دانشآموز بیان کرد: البته وجود یک آزمون مشخص از یک جهت قابل قبول است، چون بالاخره باید برای پذیرش در رشتهها و دانشگاههای پرمتقاضی یک معیار وجود داشته باشد. اما مشکل زمانی ایجاد میشود که رتبه کنکور به معیار قضاوت درباره توانایی و حتی ارزش یک دانشآموز تبدیل شود.
وی ادامه داد: شرایط همه دانشآموزان نیز یکسان نیست. بعضیها به کلاسهای آموزشی، مشاور و منابع مختلف دسترسی دارند، اما برخی دانشآموزان باید با امکانات بسیار محدودتر خودشان را برای یک رقابت سراسری آماده کنند.
وی عنوان کرد: فشار روانی نیز موضوع مهمی است که شاید کمتر درباره آن صحبت میشود. وقتی دانشآموز احساس کند تمام آیندهاش به نتیجه یک آزمون وابسته است، ممکن است اضطراب زیادی پیدا کند و حتی عملکردش در روز آزمون تحت تأثیر قرار بگیرد.
این دانشآموز خاطرنشان کرد: به نظر من کنکور میتواند یک مرحله از مسیر تحصیلی باشد، اما نباید همه آینده یک جوان به آن گره بخورد. اگر نتیجه آزمون خوب نبود، نباید به این معنا باشد که دانشآموز شکست خورده است؛ چراکه مسیرهای مختلفی برای ادامه تحصیل، کسب مهارت و ساختن آینده وجود دارد.
رقابت در کنار آرامش خانواده
یک مادر رومشکانی با اشاره به اینکه کنکور علاوه بر دانشآموز، خانواده را نیز درگیر میکند، در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی دیار رومشکان اظهار داشت: وقتی فرزند یک خانواده وارد دوران کنکور میشود، فضای خانه نیز تحت تأثیر قرار میگیرد و پدر و مادر تلاش میکنند شرایطی فراهم کنند که فرزندشان با آرامش بیشتری درس بخواند.
وی افزود: نگرانی خانوادهها طبیعی است، چون همه والدین دوست دارند فرزندشان در رشته و دانشگاه مورد علاقه خود موفق شود، اما گاهی این نگرانی از حد طبیعی خارج میشود و فشار زیادی به دانشآموز وارد میکند.
این مادر رومشکانی بیان کرد: یکی دیگر از دغدغههای خانوادهها هزینههای مربوط به کنکور است. کتابهای کمکآموزشی، آزمونهای آزمایشی، کلاسهای تقویتی و مشاوره میتواند برای بعضی خانوادهها هزینه قابل توجهی داشته باشد و همین موضوع باعث میشود تفاوت امکانات مالی خانوادهها نیز در مسیر کنکور خود را نشان دهد.
وی ادامه داد: خانواده نباید تصور کند هرچه هزینه بیشتری برای آموزش فرزندش انجام دهد، حتماً نتیجه بهتری خواهد گرفت. مهمتر از امکانات، شناخت تواناییهای فرزند و حمایت درست از اوست. گاهی فشار بیش از حد خانواده نتیجهای برعکس دارد و باعث کاهش انگیزه دانشآموز میشود.
وی عنوان کرد: از طرف دیگر، حذف کامل کنکور هم لزوماً نمیتواند همه مشکلات را حل کند. اگر آزمون حذف شود اما معیار جایگزین شفاف و عادلانهای وجود نداشته باشد، ممکن است خانوادهها با نگرانیهای جدیدی روبهرو شوند. بنابراین مهمتر از حذف یا باقی ماندن کنکور، اصلاح شیوه پذیرش دانشجو است.
این مادر خاطرنشان کرد: فرزند ما قبل از اینکه یک داوطلب کنکور باشد، یک انسان با استعداد، علاقه و تواناییهای مختلف است. خانواده باید در این مسیر همراه فرزند خود باشد، نه اینکه نتیجه کنکور را به معیار ارزشگذاری او تبدیل کند. موفقیت واقعی زمانی اتفاق میافتد که جوان بتواند استعداد خود را پیدا کند و برای آیندهای که به آن علاقه دارد قدم بردارد.
در نهایت، کنکور همچنان یکی از مهمترین مسیرهای ورود به دانشگاه است، اما درباره شیوه و میزان تأثیر آن بر آینده دانشآموزان دیدگاههای متفاوتی وجود دارد. آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، ایجاد رقابتی عادلانه، کاهش فشارهای غیرضروری و فراهم کردن مسیری است که در آن توانایی و استعداد دانشآموزان، فراتر از یک رتبه و یک آزمون مورد توجه قرار گیرد.
