به گزارش پایگاه خبری تحلیلی دیار رومشکان، کمبود کالاهای اساسی همواره یکی از حساسترین موضوعات معیشتی در جوامع کوچک بوده است؛ موضوعی که وقتی پای اقشار ضعیف به میان میآید، ابعاد اجتماعی و روانی آن پررنگتر میشود. در روزهای اخیر، نبود برنج هندی در بازار رومشکان به یکی از دغدغههای اصلی مردم تبدیل شده؛ کالایی که برای بسیاری از خانوارها نه یک انتخاب، بلکه تنها گزینه ممکن است.
برنج هندی سالهاست نقش قوت غالب را برای بخش قابل توجهی از مردم، بهویژه دهکهای پایین درآمدی، ایفا میکند. حذف یا کمبود این محصول، مستقیماً سفره خانوادههایی را نشانه میگیرد که توان خرید برنجهای گرانقیمت داخلی یا خارجی را ندارند و افزایش قیمت، برایشان به معنای حذف یک وعده غذایی است.
این کمبود در شرایطی رخ داده که بازار، پیش از آن هم تحت فشار افزایش قیمتها و نوسانات ارزی بوده است. تغییر در سیاستهای ارزی و حذف ارز ترجیحی برنج، زمینهای فراهم کرد تا عرضه این محصول کاهش یافته و عملاً برنج از ویترین بسیاری از فروشگاهها ناپدید شود.
از سوی دیگر، توزیع محدود برنج تنظیم بازار و ناهماهنگی در نحوه تخصیص آن، موجب نارضایتی فروشندگان و سردرگمی مردم شده است. صفهای طولانی، سهمیههای اندک و تفاوت شدید قیمت برنج دولتی و آزاد، فضای بازار را متشنج کرده است.
نبود زیرساختهای توزیع عمده در رومشکان، وابستگی این شهرستان به شهرهای اطراف و مراکز بزرگتر را بیشتر کرده و همین مسئله، هزینه نهایی کالا را برای مصرفکننده افزایش داده است. در چنین شرایطی، هرگونه اختلال در زنجیره تأمین، مستقیماً خود را در بازار شهرستان نشان میدهد.
آنچه امروز در رومشکان دیده میشود، تنها یک کمبود کالایی نیست؛ بلکه زنگ خطری برای معیشت مردم و امنیت غذایی اقشاری است که اولین قربانی تصمیمهای اقتصادی و ارزی میشوند.
وحید شیراوند، مدیر فروشگاه شیراوند، در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی دیار رومشکان با اشاره به نبود برنج هندی در بازار اظهار داشت: حدود یک ماه است که برنج هندی در بازار رومشکان وجود ندارد و هیچگونه سهمیهای از محل برنج تنظیم بازار از سوی جهاد کشاورزی یا فرمانداری به فروشگاهها اختصاص نیافته است. به گفته وی، با وجود تقاضای بالا، عملاً برنجی برای عرضه به مشتریان وجود ندارد.
مدیر فروشگاه گل نرگس نیز با بیان اینکه برنج هندی آزاد معمولاً در این فروشگاه در دسترس بوده، گفت: در گذشته کمبودی احساس نمیشد، اما در حال حاضر برنج تنظیم بازار تنها در تعداد محدودی توزیع شده است. وی افزود: همین برنج تنظیم بازاری ۵۲۰ هزاری قرار است در روزهای آینده با قیمت یک میلیون و ۲۵۰ هزار تومان به فروشگاه تحویل شود، در حالی که قیمت آزاد آن به حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار تومان رسیده است.
وی ادامه داد: توزیع برنج تنظیم بازار از طریق سامانه کابوک انجام میشود که نیازمند ثبت کد ملی و شماره تماس است و بهگونهای طراحی شده که امکان توزیع ناعادلانه در آن وجود نداشته باشد.
مدیر فروشگاه گل نرگس با انتقاد از میزان سهمیه اختصاصیافته به رومشکان گفت: سهم این شهرستان از برنج سهمیهای استان، تنها حدود دو درصد است؛ رقمی که بههیچوجه با جمعیت و میزان نیاز مردم همخوانی ندارد. به گفته وی، این سهم اندک باعث شده برنج تنظیم بازار در مدت کوتاهی توزیع شود و بخش زیادی از متقاضیان دست خالی بمانند. وی تأکید کرد: در شرایطی که قدرت خرید مردم، بهویژه دهکهای پایین، بهشدت کاهش یافته، چنین سهمیه محدودی عملاً نمیتواند نقش حمایتی داشته باشد و اختلاف قیمت میان برنج سهمیهای و بازار آزاد، فشار مضاعفی بر خانوارها وارد میکند.
داریوش جمشیدیانی، رئیس جهاد کشاورزی شهرستان رومشکان، نیز اظهار داشت: تاکنون ۸ تن برنج بین ۱۲ مغازه در سطح شهرستان بدون اطلاعرسانی عمومی توزیع شده است. وی افزود: برنج تنظیم بازار در مرحله اول به فروشگاههای بزرگ تحویل داده نشد، چرا که مغازههای کوچک محل اصلی خرید مردم عادی هستند و اطلاعرسانی قبلی درباره محل توزیع، میتواند موجب تجمع و بینظمی شود.
وی با اشاره به جمعیت شهرستان گفت: رومشکان حدود ۱۲ هزار خانوار دارد و اگر قرار باشد به هر خانوار تنها یک کیسه برنج تحویل شود، حداقل ۱۲۰ تن برنج مورد نیاز است؛ در حالی که سهم اختصاصیافته به شهرستان تنها ۸ تن بوده که پاسخگوی نیاز مردم نیست.
بر اساس این گزارش، برنج هندی بهعنوان اصلیترین ماده غذایی اقشار کمدرآمد، بیشترین کمبود را در بازار داشته است.
حدود یک ماه پیش، ارز تخصیصی برنج از نرخ ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان به ارز نیمایی با قیمت حدود ۵۰ تا ۶۰ هزار تومان افزایش یافت که این موضوع، به گفته فعالان بازار، موجب احتکار گسترده برنج در کشور و خالی شدن بازار از برنج هندی شد.
در همین مدت، ۸ تن برنج با قیمت ۵۲۰ هزار تومان در سطح ۱۲ روستا توزیع شد که بهطور میانگین، سهم هر مغازه حدود ۶۰۰ کیلوگرم بوده است. این برنج از طریق سامانه تابوک و با ثبت مشخصات توزیع شد، اما در کمتر از یک ماه، قیمت آن به یک میلیون و ۲۵۰ هزار تومان رسید؛ موضوعی که اعتراض آن به استان نیز اعلام شده است.
رئیس جهاد کشاورزی رومشکان همچنین از آمادهسازی ۸ تن برنج دیگر خبر داد و گفت: مقرر شده است در این مرحله ۷۰ درصد این میزان به فروشگاههای بزرگ و ۳۰ درصد به مغازههای کوچک اختصاص یابد.
به گفته وی، نبود برنج و افزایش قیمت آن، از نظر روانی فشار زیادی به مردم وارد کرده است، چرا که با اتمام ذخیره خانگی، ناچارند همان برنج را با قیمتی حدود ۷۵۰ هزار تومان گرانتر تهیه کنند. وی افزود: یکی از مشکلات اساسی رومشکان، نداشتن بنکدار عمده برنج است و همین موضوع باعث شده تأمین این کالا از شهرهای اطراف، خرمآباد و حتی تهران انجام شود.
در پایان، با وجود نظارتهای انجامشده، برنج سهمیهای پاسخگوی حجم تقاضا نیست و برخی تخلفات نیز گزارش شده است؛ از جمله الزام خریداران به تهیه اقلام دیگر همراه با برنج سهمیهای. موضوعی که در کنار کمبود و گرانی، فشار مضاعفی بر اقشار ضعیف وارد کرده و این پرسش را مطرح میکند که چرا باید اولین ارزی که حذف میشود، ارز تخصیصی برنج هندی، یعنی غذای اصلی ضعیفترین قشر جامعه باشد.
نتیجهگیری
نبود برنج هندی در رومشکان و افزایش قیمت آن، پیامد مستقیم حذف ارز ترجیحی برنج هندی توسط دولت و تخصیص سهمیهای بسیار محدود به شهرستان است. سهم تنها دو درصدی رومشکان از برنج سهمیهای استان، در کنار جمعیت ۱۲ هزار خانواری، نشان میدهد که سیاستهای توزیعی بههیچوجه با واقعیتهای میدانی همخوان نیست و نمیتواند ضعف قدرت خرید دهکهای پایین را جبران کند.
افزایش قیمت، تفاوت فاحش میان برنج سهمیهای و آزاد و توزیع ناکافی، فشار روانی و اقتصادی مضاعفی بر مردم وارد کرده است. تجربه امروز رومشکان نشان میدهد که ادامه چنین روندی، امنیت غذایی اقشار کمدرآمد را به خطر انداخته و ضرورت بازنگری در سیاستهای ارزی، افزایش سهمیه شهرستان و اصلاح شیوه توزیع بهشدت احساس میشود.
انتهای خبر/
