به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی«دیار رومشکان» ماه محرم، نهتنها زمان سوگواری برای واقعهای بزرگ در تاریخ اسلام است، بلکه فرصتی برای ثبت و بازنمایی عمیقترین جلوههای احساسات دینی و فرهنگی مردم ایران است. در این میان، هنر عکاسی نقش مهمی در روایت این لحظات دارد؛ هنری که میتواند شور حسینی را برای نسلهای آینده ماندگار کند.
در لرستان، محرم با رنگ و بوی خاصی برگزار میشود؛ از علمگردانی و نوحههای محلی گرفته تا همبستگی مردم در عزاداری. هر گوشه از این سرزمین، آیینی ویژه دارد که مستندسازی آن، یک مسئولیت فرهنگی بزرگ است. عکاسان مستند و خبری، بهعنوان دیدهبانان خاموش این صحنهها، سالهاست که با دوربین خود به دل هیأتها و دستههای عزاداری میزنند.
یکی از این عکاسان، حسن امرایی، هنرمند خوشذوقی از شهرستان رومشکان در جنوب لرستان است. او سالهاست با نگاهی متعهدانه، محرم را نهفقط یک رویداد مذهبی، بلکه یک میراث دیداری-فرهنگی میبیند. در گفتگوی پیشرو، از زبان خود او میشنویم که چرا این راه را انتخاب کرده و چگونه آن را ادامه میدهد.
لطفاً خودتان را معرفی کنید و بفرمایید از چه زمانی وارد دنیای عکاسی شدید؟
من حسن امرایی هستم، متولد شهرستان رومشکان در استان لرستان. از سال ۱۳۸۸ بهصورت جدی وارد عرصه عکاسی خبری و مستند شدم. علاقهام به عکاسی از دوران نوجوانی شروع شد؛ وقتی با دوربینهای ابتدایی، تلاش میکردم لحظاتی از زندگی روزمره و مراسم محلی را ثبت کنم.
چه چیزی باعث شد بهصورت ویژه روی عکاسی از مراسم محرم تمرکز کنید؟
محرم در لرستان یک روح جمعی است. از کودکی با فضای محرم بزرگ شدم و هر سال بخشی از هویت فرهنگی منطقه را در آن میدیدم. وقتی عکاس شدم، احساس کردم وظیفهای دارم برای ثبت این لحظات. آیینهای محرم فقط عزاداری نیستند، بلکه تصویر زندهای از مردم، باورها و همدلی عمیق اجتماعیاند. این مرا جذب کرد.
از نگاه شما، محرم در لرستان چه تفاوتی با دیگر نقاط کشور دارد؟
محرم در لرستان رنگ محلی دارد. نوحهها و شعرهایی که به زبان لری خوانده میشوند، مراسمهایی مثل گلمالی، چهلمنبر یا علمبندی با سبک خاص، و حتی پوشش و آرایش فضاها، همه اصالت فرهنگی منطقه را نشان میدهد. شاید در جاهای دیگر هم شور باشد، اما اینجا ترکیبی از هویت قومی و اعتقادی را همزمان میبینید. این اصالت، برای یک عکاس بسیار الهامبخش است.
چه ویژگیهایی باعث میشود یک عکس محرم ماندگار شود؟
مهمترین چیز “احساس صادقانه” است. یک عکس خوب، باید حس لحظه را منتقل کند. حرکت علم در نور غروب، اشک یک پیرزن در کنار هیأت، یا دستهای گرهخورده نوجوانی به زنجیر، همه اگر درست و با احترام ثبت شوند، میتوانند تا سالها با مخاطب حرف بزنند. ماندگاری، بیشتر از تکنیک، به میزان حضور قلبی عکاس در لحظه بستگی دارد.
در طول این سالها، با چه چالشهایی روبهرو بودید؟
چالشها زیادند؛ از محدودیت در نور و حرکت سریع سوژهها گرفته تا ازدحام جمعیت. اما مهمتر از مسائل فنی، حفظ احترام فضای مذهبی و مردم است. گاهی باید فقط نگاه کرد و عکس نگرفت. من همیشه تلاش میکنم بین ثبت تصویر و حرمت فضا تعادل ایجاد کنم. کار ما دیده شدن نیست، بلکه دیدن و ثیت لحظات عاشورایی است.
چه انگیزهای باعث شده همچنان این مسیر را ادامه دهید؟
صادقانه بگویم، عشق به محرم و علاقه به مستندسازی فرهنگی. وقتی عکسها را مرور میکنم و میبینم که بخشی از فرهنگ لرستان را زنده نگه داشتهام، انگیزهام بیشتر میشود. این کار برای من یک وظیفه فرهنگی است، نه فقط یک پروژه هنری.
چه توصیهای برای نسل جدید علاقهمند به عکاسی محرم دارید؟
با احترام وارد این فضا شوید. دوربین فقط یک ابزار است، اما نگاه و نیت شماست که عکس را معنادار میکند. محرم جای تجربهجویی یا خودنمایی نیست. اگر واقعاً دلتان با این آیین باشد، عکسهایتان هم دل مخاطب را میبرند. و مهمتر از همه: برای ثبت این لحظات، باید خودتان بخشی از آن لحظه باشید.
انتهای خبر/
