به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «دیار رومشکان»، امام محمد تقی (ع)، معروف به جوادالائمه، نهمین پیشوای شیعیان اثناعشری است که در سال ۱۹۵ هجری قمری در مدینه چشم به جهان گشود. ایشان فرزند امام علی بن موسیالرضا (ع) و از سلاله پاک پیامبر اکرم (ص) هستند.
امام جواد (ع) بهعنوان نخستین امامی که در سنین بسیار پائین به امامت رسید، جایگاهی خاص در تاریخ امامت دارد. دوران امامت ایشان، با توجه به سن کم و شرایط سیاسی خاص، دورهای پر از چالش و آزمون برای شخص ایشان بود.
امام محمد تقی (ع) در سن هشت سالگی، پس از شهادت پدر بزرگوارشان امام رضا (ع)، به امامت رسیدند. این امر باعث تعجب و حتی تردید در میان برخی از شیعیان شد، چراکه تا آن زمان سابقه نداشت که امامی در چنین سن کمی عهدهدار رهبری دینی شود. با این حال، دانش، حکمت و پاسخگویی ایشان به پرسشهای علمی و دینی، جایگاه امامت ایشان را تثبیت کرد.
مناظرات علمی و پاسخهای دقیق امام جواد (ع)
مناظرات علمی و پاسخهای دقیق امام، بسیاری از مخالفان را تحتتأثیر قرار داد و موجب تحکیم باور پیروان شد. دوران امامت امام جواد (ع) در زمان خلافت مأمون و سپس معتصم عباسی سپری شد. هر دو خلیفه، از تأثیرگذاری امام در میان مردم آگاه بودند و سعی کردند با کنترل و محدودسازی ایشان، نفوذ وی را کاهش دهند.
مأمون حتی دختر خود، امالفضل، را به عقد امام درآورد تا از طریق پیوند خانوادگی نظارت بیشتری بر ایشان داشته باشد. با این حال، امام با رفتار، گفتار و سلوک الهی خویش، چهرهای ممتاز از رهبری دینی و اخلاقی را به نمایش گذاشت.
سرانجام امام محمد تقی (ع) در سال ۲۲۰ هجری قمری، در سن ۲۵ سالگی و به دست معتصم عباسی به شهادت رسید. مرقد مطهر ایشان در کاظمین، کنار آرامگاه امام موسی کاظم (ع)، زیارتگاه عاشقان اهل بیت (ع) است. زندگانی کوتاه اما پربرکت امام جواد (ع)، الگویی از علم، پارسایی، صبر و مقاومت در برابر ظلم و نیرنگهای سیاسی است.
حجتالاسلام سید هادی سهرابی مسئول دفتر نمایندگی ولیفقیه در بنیاد مسکن انقلاب اسلامی لرستان در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «دیار رومشکان» با اشاره به زندگانی پرفراز و نشیب امام محمد تقی (ع) اظهار داشت: ایشان در سال ۱۹۵ هجری قمری در مدینه چشم به جهان گشود و پس از شهادت پدر بزرگوارشان امام رضا (ع) در سال ۲۰۳ هجری، در سن هفت یا هشت سالگی به امامت رسید.
آغاز امامت امام جواد (ع) در دوران کودکی
وی افزود: امام جواد (ع) نخستین امامی بود که در سنین کودکی عهدهدار امامت شد و این ویژگی باعث شد که توجه بسیاری از علما و مردم نسبت به جایگاه علمی و الهی ایشان جلب شود.
مسئول دفتر نمایندگی ولیفقیه در بنیاد مسکن انقلاب اسلامی لرستان با اشاره به شرایط سیاسی و اجتماعی دوران امامت امام جواد (ع) بیان کرد: آن دوران، مقارن با خلافت مأمون و معتصم عباسی بود و از نظر تحلیلگران، یکی از دشوارترین و پرفشارترین دورههای تاریخ امامت به شمار میآید. دوران حیات امام جواد (ع) به دلیل فضای خفقانآمیز، بهویژه برای شیعیان، به «دوران محنت» یا «تفتیش عقاید» معروف شده است.
وی ادامه داد: حکومت عباسی در این دوره، امام و پیروانش را بهشدت تحتنظر داشت و شرایط بهگونهای بود که حتی ارتباطات امام با شیعیان و وکلایش نیز با احتیاط و پنهانکاری انجام میگرفت. در چنین شرایطی، امام جواد (ع) با تدبیر و حکمت، شبکه وکالت را مدیریت میکردند و اندیشه شیعی را زنده نگه داشتند.
فعالیت فرقهها و جریانهای انحرافی در زمان امام جواد (ع)
سهرابی با اشاره به فعالیت فرقهها و جریانهای انحرافی در زمان امام جواد (ع) عنوان کرد: گروههایی همچون واقفیه، غلات و اهل حدیث از جمله جریانهایی بودند که فضا را برای امام و یارانش تنگتر کرده بودند. علاوه بر آن، مناظراتی که در دربار عباسی میان امام و علمای درباری مانند یحیی بن اکثم و احمد بن ابیداوود برگزار میشد، آزمونی برای نشان دادن علم و استدلال ایشان بود.
وی افزود: امام جواد (ع) با وجود سن کم با استدلالهای قوی و پاسخهای متقن، تحسین همگان را برمیانگیخت.
مسئول دفتر نمایندگی ولیفقیه در بنیاد مسکن انقلاب اسلامی لرستان درباره جایگاه علمی و معنوی امام نهم گفت: در منابع تاریخی از ۱۱۵ تا ۱۹۳ شاگرد برای ایشان نام برده شده است و حدود ۲۵۰ حدیث از امام جواد (ع) نقل شده که بیشتر در حوزههای فقهی، کلامی و تفسیری است. از شاگردان برجسته ایشان میتوان به احمد بن ابینصر بزنطی، صفوان بن یحیی و عبدالعظیم حسنی اشاره کرد.
وی با اشاره به دلایل و زمینههای شهادت امام جواد (ع) تصریح کرد: حاکمان عباسی بهویژه معتصم، از نفوذ علمی و معنوی امام احساس خطر میکردند و در نهایت با تحریک همسر ایشان، امالفضل، امام را مسموم کرده و به شهادت رساندند. این واقعه در سال ۲۲۰ هجری قمری و در سن ۲۵ سالگی امام رخ داد.
سیره علمی، اخلاقی و اجتماعی امام جواد (ع) الگویی ارزشمند
سهرابی تأکید کرد: با وجود تمام فشارها و محدودیتها، امام جواد (ع) توانستند در مدت ۱۷ سال امامت خود، معارف اصیل شیعی را حفظ کرده و با مدیریت دقیق، به تربیت شاگردان و انتقال معارف دینی بپردازند. امروز نیز سیره علمی، اخلاقی و اجتماعی آن حضرت، الگویی ارزشمند برای زندگی فردی و اجتماعی ماست.
حجتالاسلام علیاصغر قبادی کارشناس مسائل دینی در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «دیار رومشکان» با اشاره به زندگی کوتاه، اما پربار امام محمد تقی (ع) گفت: گاهی تصور میکنیم برای اثرگذار بودن، باید عمر طولانی یا موقعیت خاصی داشته باشیم؛ اما امام جواد (ع) فقط ۲۵ سال زندگی کرد و در همین مدت کوتاه، الگویی از ایمان، دانایی و پایداری ساخت.
وی افزود: آن حضرت در شرایطی به دنیا آمد که جامعه اسلامی دچار آشفتگی فکری و فشار حکومتی بود. عباسیان از نفوذ اهلبیت (ع) نگران بودند و با انواع روشها سعی میکردند جلوی گسترش آن را بگیرند. در چنین فضایی، امام جواد (ع) با آرامش و تدبیر، مسیر اهلبیت (ع) را ادامه داد.
دوران امامت امام جواد (ع) یکی از دشوارترین دورهها
کارشناس مسائل دینی با تأکید بر اینکه دوران امامت ایشان یکی از دشوارترین دورهها در تاریخ ائمه بود، بیان کرد: دوران زندگی ایشان همزمان با حکومت مأمون و سپس معتصم عباسی بود. این دو خلیفه نهتنها با شیعیان مقابله میکردند، بلکه نسبت به خود امام نیز حساس و سختگیر بودند.
وی گفت: فضای جامعه به قدری بسته و دشوار بود که حتی بیان عقیده میتوانست هزینه سنگینی داشته باشد. در چنین وضعیتی، امام تلاش میکرد هم از جان شیعیان محافظت کند و هم چراغ آگاهی را روشن نگه دارد.
قبادی درباره شهادت امام جواد (ع) توضیح داد: دستگاه خلافت که احساس خطر میکرد، با برنامهریزی پنهانی، امام را از طریق همسرش مسموم کرد. شهادت ایشان در جوانی اتفاق تلخی بود، اما مسیر فکریای که پایهگذاری کرد، ادامه یافت.
وی اظهار دشت: سیره امام جواد (ع) امروز هم برای ما پیام دارد. در دنیای امروز که گاهی احساس سردرگمی میکنیم یا با فشارهای بیرونی روبهرو هستیم، رفتار آن حضرت به ما یاد میدهد که آرامش، تفکر و ثبات قدم چقدر میتواند اثرگذار باشد. اگر نگاه ما به زندگی، مثل نگاه امام جواد (ع) با ایمان و هدفمند باشد، خیلی از گرههای فردی و اجتماعیمان باز خواهد شد.
انتهای خبر/
