به گزارش دیار رومشکان، زنان همیشه نقش مهمی در جامعه داشتهاند، اما در بسیاری از مشاغل کلیدی و مدیریتی کمتر از تواناییهای آنها استفاده شده است. در سالهای اخیر، تجربه نشان داده است که زنان در مدیریت و اجرای برنامههای مختلف نهتنها توانمند هستند، بلکه در بسیاری از موارد عملکرد بهتری نسبت به مردان دارند. با این حال، همچنان در برخی مناطق، بهویژه شهرستانهایی با جمعیتی حدود ۵۰ هزار نفر، فرصتهای کافی برای حضور زنان در پستهای مهم فراهم نشده است.
در این شهرستانها، مدیریت محلی و برنامهریزی برای پیشرفت مناطق روستایی اهمیت زیادی دارد. دهیاریها یکی از اصلیترین نهادهایی هستند که میتوانند تأثیر مستقیمی بر زندگی مردم داشته باشند. تجربه نشان داده است که زنان در این جایگاه، با دقت، برنامهریزی منظم و شفافیت در مدیریت مالی، توانستهاند عملکرد بسیار خوبی داشته باشند. برخلاف برخی تصورات سنتی که مدیریت را بیشتر شغل مردانه میدانند، زنان در دهیاریها نشان دادهاند که میتوانند منابع مالی را بهتر مدیریت کنند، پروژههای عمرانی را با برنامهریزی دقیقتر پیش ببرند و تصمیمات درستی برای توسعه روستاها بگیرند.
علاوه بر این، زنان ارتباط نزدیکتری با جامعه دارند و نیازهای اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی مردم را بهتر درک میکنند. آنها میتوانند با برنامههایی که به بهبود زندگی روزمره مردم کمک میکند، مشارکت عمومی را افزایش دهند. در بسیاری از روستاهایی که زنان مسئولیت دهیاری را برعهده داشتهاند، میزان همکاری مردم در اجرای پروژهها بیشتر شده و اعتماد عمومی به مدیریت محلی افزایش یافته است. این نشان میدهد که زنان میتوانند تأثیر مثبتی در روند توسعه و آبادانی مناطق کوچک داشته باشند.
حضور زنان در مشاغل مهم، تنها یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت برای پیشرفت جامعه است. تجربههای موفق نشان داده که زنان در بسیاری از حوزهها میتوانند تصمیمات بهتری بگیرند و تغییرات مثبتی ایجاد کنند. اما با وجود این موفقیتها، هنوز هم در برخی شهرستانها، باورهای سنتی و عدم اعتماد به تواناییهای زنان باعث شده که آنها کمتر در پستهای اجرایی قرار بگیرند. این در حالی است که شواهد زیادی نشان داده که در بسیاری از موارد، زنان توانستهاند حتی بهتر از مردان عمل کنند.
مسئولان باید نگاه خود را نسبت به نقش زنان در جامعه تغییر دهند و فرصتهای بیشتری برای حضور آنها در مدیریت محلی و مشاغل مهم فراهم کنند. استفاده از زنان در پستهایی مانند دهیاری، مدیریت شهری و مسئولیتهای اجرایی، میتواند تأثیر زیادی بر بهبود شرایط اجتماعی و اقتصادی داشته باشد. زنان با دقت، برنامهریزی و توانایی برقراری ارتباط قوی با مردم، میتوانند تغییرات بزرگی در مسیر پیشرفت ایجاد کنند. وقت آن رسیده است که به شایستگیهای زنان اعتماد کنیم و مسیر رشد و پیشرفت آنها را هموار سازیم. با توجه به اهمیت موضوع در همین راستا گفتگوی تفصیلی با مهناز رحمتی، دهیار روستای کهریز و گیژان انجام شد که مشروح آن را میبینید.
لطفاً خودتان را معرفی کنید و بفرمایید چند سال است که در سمت دهیار فعالیت دارید؟
به نام خدا، مهناز رحمتی هستم، متولد ۱۳۶۷ از روستای کهریز و گیژان. دارای مدرک کارشناسی ارشد هستم و از ۲۹ آبان ۱۴۰۰ در سمت دهیار مشغول خدمت به مردم روستا میباشم.
چه عواملی باعث شد که شما این مسئولیت را بپذیرید؟
با توجه به نقش کلیدی دهیاری در مدیریت و توسعه عمرانی و اجتماعی روستا و علاقه شخصی به مفاهیم توسعه پایدار، مسئولیت دهیاری را پذیرفتم. باور دارم که دهیار نماد خدمت بیمنت به جامعه محلی است.
تجربههای قبلی شما در زمینه مدیریت روستا یا فعالیتهای اجتماعی چه بوده است؟
پیش از این تجربه مدیریت روستا نداشتم، اما در دورههای دانشجویی بهویژه در تشکل جامعه اسلامی دانشجویان در فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی شرکت داشتم؛ از جمله استقبال از دانشجویان جدید، برگزاری مراسمات ملی و مذهبی، تجهیز کتابخانه، برگزاری کرسیهای آزاداندیشی و مناظره. در مقطع کارشناسی ارشد نیز در حوزه رسانه و فرهنگی فعال بودم، از جمله برگزاری اکرانهای معناگرا و جلسات نهجالبلاغهخوانی.
روستای شما چه ویژگیهای خاصی دارد؟ از نظر جغرافیایی، اقتصادی و فرهنگی چه شرایطی دارد؟
روستای کهریز و گیژان در شرق شهرستان رومشکان و بین دو کوه واقع شده و از نظر جغرافیایی، موقعیتی دشتی و متراکم دارد. فاصله آن تا شهر چغابل حدود ۱۴ کیلومتر و تا پلدختر ۲۱ کیلومتر است. شغل بیشتر مردم کشاورزی، دامداری و رانندگی است. از لحاظ اقتصادی، وضعیت مطلوبی وجود ندارد. از نظر فرهنگی، زبان و گویش لکی و لری در روستا رایج است، ولی متأسفانه لباس محلی و مراسمات بومی کمرنگ شدهاند. وجود چشمهها، قناتها و طبیعت بکر از ویژگیهای محیطزیستی آن است.
چه تعداد خانوار در روستا ساکن هستند و وضعیت مهاجرت چگونه است؟
در حال حاضر ۴۶۱ خانوار ساکن روستا هستند. طی سالهای اخیر روند مهاجرت به شهرها افزایش یافته که بیشتر ناشی از مشکلات اقتصادی و کمبود فرصتهای شغلی است.
مهمترین چالشهای روستا چیست؟
نبود طرح هادی مناسب، کمبود آب آشامیدنی سالم و دائمی، جیرهبندی آب شرب شور، وجود مسیل در ضلع شمالی روستا، تقسیم روستا به دو بخش توسط محور اصلی، نبود امکانات ورزشی و تفریحی، کشاورزی دیم و همچنین وجود بیش از ۳۰۰ نفر بیسواد (که حدود ۲۰۰ نفر آنها لازمالتعلیم هستند) از جمله چالشهای جدی روستا است.
در حوزه عمرانی چه اقداماتی انجام دادهاید؟
اقدامات زیادی در این زمینه انجام شده است از جمله: دیوارکشی حیاط دهیاری، ترمیم و شنریزی کوچهها، آغاز ترمیم سنگفرش خیابانها، احداث پل و کانال سنگی، احداث ۱۳۰۰ متر بلوار وسط جاده اصلی و شروع فاز پایانی آن، سنگفرش حدود ۳۰۰۰ متر مربع از خیابانها، نصب دکل مخابرات با پیگیری مسئولان شهرستانی، تأمین روشنایی با نصب بیش از ۶۰ تیر و چراغ برق، کابلکشی تلفن بهصورت زیرزمینی به طول ۴۰۰ متر، کاشت درختان در معابر و پیگیری احداث پارک کودک.
در حوزه اجتماعی و فرهنگی چه برنامههایی داشتهاید؟
با تشکیل کارگروه اجتماعی متشکل از افراد دغدغهمند، جلساتی برای شناسایی مشکلات و ظرفیتهای اجتماعی برگزار کردهایم. همچنین مراسمات ملی و مذهبی با مشارکت اهالی به صورت منظم برگزار میشود.
در زمینه ورزشی و تفریحی چه اقداماتی انجام دادهاید؟
با وجود نبود فضای مناسب ورزشی، در تلاشیم از طریق راهاندازی «صندوق نشاط بانوان» یک مکان ورزشی مستقل برای بانوان ایجاد کنیم. مکان پارک کودک نیز آماده شده و مراحل اجرایی آن در دستور کار قرار دارد.
چه میزان حمایت از مراسمات ملی و مذهبی داشتهاید؟
دهیاری با همکاری شورای روستا در برگزاری مناسبتهای مذهبی و ملی مشارکت داشته و سهم خود را چه بهصورت مالی و چه معنوی ادا کرده است. این حمایتها باعث افزایش همدلی و نشاط اجتماعی میشود.
برای بهبود وضعیت معیشتی چه اقداماتی انجام شده است؟
دهیاری تمرکز اصلی خود را بر بهبود زیرساختهای عمرانی و خدماتی قرار داده، اما برای بهبود وضعیت اقتصادی، همکاری نهادهای مرتبط مانند جهاد کشاورزی و صندوق کارآفرینی الزامی است.
در حوزه محیطزیست و بهداشت عمومی چه کارهایی انجام شده است؟
اقداماتی مانند جمعآوری سطلهای زباله فرسوده، نظافت منظم، لایروبی کانالها و چشمهها، پاکسازی پسماندهای دامی و نخالههای ساختمانی، جلوگیری از دپوی مجدد زباله، کنترل کیفیت آب و جمعآوری حیوانات موذی، با همکاری بهداشت محیط انجام شده است. همچنین اطلاعرسانی و آموزش در زمینه پیشگیری از آتشسوزی درختان بلوط نیز انجام شده است.
به عنوان یک زن در جایگاه مدیریت، چه چالشهایی را تجربه کردهاید؟
حضور در عرصه مدیریت، بهویژه در مناطق روستایی، برای زنان با چالشهایی همراه است. اما با تلاش، تعامل مثبت با مردم و اعتمادسازی میتوان این چالشها را به فرصت تبدیل کرد. خوشبختانه شورای اسلامی روستا با حمایت و همکاری خود، مسیر را برای فعالیت مؤثر من هموار کرد و من نیز تمام تلاشم را برای خدمترسانی بیمنت به کار گرفتم.
وضعیت اشتغال و کارآفرینی بانوان روستا چگونه است؟
وضعیت مطلوبی ندارد. با وجود اینکه بانوان مدارک فنیحرفهای در رشتههای مختلف دارند، اما نبود تسهیلات و حمایتهای مالی مانع از تحقق ظرفیتهای آنها شده است.
ارتباط شما با بانوان روستا چگونه است؟
ارتباطی صمیمانه و دوستانه وجود دارد. بخش زیادی از شناخت من نسبت به نیازها و ظرفیتهای روستا از طریق گفتگو و همراهی با بانوان شکل گرفته است. آنها نسبت به مسائل پیرامون خود دغدغهمند و پیگیر هستند.
نقش زنان روستا در تصمیمگیریهای محلی تا چه اندازه است؟
در برخی زمینهها مانند امور فرهنگی و اجتماعی، مشارکت خوبی دارند. هرچند همچنان نیاز به بسترسازی برای نقشآفرینی مؤثرتر وجود دارد.
چه اقداماتی برای تقویت نقش بانوان در مدیریت روستا انجام شده است؟
با تشکیل کارگروه بانوان، تلاش شده زمینه حضور مؤثر آنها در حوزههای اجتماعی، فرهنگی و حتی تصمیمگیری محلی فراهم شود. همچنین ایجاد فضای تفریحی و شغلی در دستور کار قرار دارد.
چه موانعی در اجرای برنامهها دارید؟
کمبود منابع مالی، نبود زیرساختهای مناسب برای برنامههای فرهنگی و اجتماعی، و گاهی کمتوجهی برخی نهادها به نیازهای واقعی روستا، از مهمترین موانع هستند.
میزان همکاری نهادهای دولتی و غیردولتی با دهیاری چگونه است؟
همکاریها متغیر است؛ گاهی خوب و مؤثر و گاهی نیاز به پیگیری و مطالبهگری بیشتر دارد. استمرار پیگیری دهیاری در افزایش سطح همکاریها نقش تعیینکنندهای دارد.
میزان بودجه چه تاثیری بر عملکرد دهیاری دارد؟
تأثیر بسیار زیادی دارد. نبود منابع مالی کافی میتواند روند اجرای پروژهها را با کندی مواجه کند. بسیاری از طرحها در صورت تأمین اعتبار، قابل اجرا و اثربخش هستند.
چه برنامههایی برای توسعه پایدار روستا در نظر دارید؟
ایدههایی مانند گردشگری بومگردی، نصب پنلهای خورشیدی، صنعتیسازی کشاورزی و دامداری، و احیای صنایعدستی در ذهن است. اما پیشنیاز آن، اصلاح زیرساختهای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی است.
اگر امکانات و حمایتهای بیشتری داشتید، چه اقداماتی انجام میدادید؟
بر روی توسعه فرهنگی و اجتماعی کودکان و نوجوانان تمرکز میکردم، موضوع خوداشتغالی بانوان را پیگیری مینمودم و در زمینه عمرانی به زیباسازی و بهسازی بافت روستا میپرداختم.
چه توصیهای به جوانان علاقهمند به مدیریت روستا دارید؟
مسئولیتپذیر بودن، تعامل و ارتباط مؤثر با مردم، شنیدن انتقادات و داشتن صبر بالا بسیار مهم است. پیگیری مداوم، درست مانند دارکوب که با پشتکار به هدف میرسد، کلید موفقیت در این مسیر است.
از اهالی روستا چه انتظاری دارید؟
همراهی، صبوری و درک محدودیتهای مالی دهیاری. انتظار دارم همه اهالی برای پاکیزه نگهداشتن روستا، بهویژه مسیل ضلع شمالی، مشارکت فعالتری داشته باشند.
حرف آخر؟
تمام پروژههای عمرانی انجامشده در روستا بر اساس نیازسنجی، بررسیهای میدانی و مصوبات شورای اسلامی روستا بوده است و هیچ سلیقه شخصی در آن دخالت نداشته. همه این تلاشها با هدف بهبود شرایط زندگی در روستا صورت گرفته است.
نتیجهگیری:
مرور تجربه دهیاری مهناز رحمتی در روستای کهریز و گیژان، به خوبی نشان میدهد که حضور زنان در جایگاههای مدیریتی نهتنها یک انتخاب درست، بلکه یک ضرورت برای توسعه پایدار در سطوح محلی است. اقدامات عمرانی، اجتماعی، فرهنگی و زیستمحیطی انجامشده در مدت کوتاه مسئولیت ایشان، نشان از توانمندی، دقت و برنامهریزی هدفمند دارد.
زنان، بهواسطه ارتباط نزدیکتر با جامعه، حساسیت اجتماعی بالا، و نگاه جامع به مسائل، میتوانند در مدیریت منابع، افزایش مشارکت عمومی و پیشبرد پروژهها نقش مؤثری ایفا کنند. تجربههای موفقی از این دست، گواهی روشن بر آن است که اعتماد به زنان در پستهای کلیدی، نتایج مثبتی در پی دارد و میتواند الگوی موفقی برای دیگر نقاط کشور باشد.
بنابراین، استفاده از ظرفیت زنان در مدیریت محلی نباید به عنوان استثناء تلقی شود، بلکه باید به یک رویه پایدار و حمایتشده در سیاستگذاریهای کلان تبدیل شود؛ چرا که مسیر توسعه، بدون مشارکت نیمی از جمعیت جامعه، عملاً ناقص خواهد بود.
انتهای خبر/
