به گزارش دیار رومشکان، خانهتکانی یکی از آیینهای قدیمی و ارزشمند مردم لرستان است که با نزدیک شدن به نوروز جان تازهای میگیرد. این رسم که از نسلهای گذشته به یادگار مانده، نشانهای از پاکی، طراوت و نو شدن است.
مردم لرستان در این ایام با شستوشوی فرشها، پردهها، وسایل منزل و گردگیری خانه، نهتنها به استقبال بهار میروند، بلکه روح خود را نیز از غبار یک سال گذشته میزدایند.
این رسم زیبا و دلانگیز، پیوندی عمیق با فرهنگ و هویت مردم این خطه دارد. همکاری اعضای خانواده و تلاش جمعی برای تمیز کردن خانه، فضایی از همدلی و نشاط را در محیط خانواده و به تبع آن در سطح جامعه به وجود میآورد.
اما در کنار تمامی زیباییهای این آیین کهن، بحران کمآبی که در سالهای اخیر گریبانگیر استان شده است، نگرانیهایی را درباره مصرف بیرویه آب در این ایام به همراه داشته است. در همین راستا میزگردی با موضوع خانهتکانی در لرستان به عنوان سنتی زیبا در چالش کمآبی انجام گرفته که مشروح آن را در ادامه میخوانید:
کامران شکری معلم و فعال فرهنگی اهل رومشکان در گفتگو با خبرنگار دیار رومشکان درباره اهمیت رسم خانهتکانی اظهار داشت: خانهتکانی یکی از سنتهای اصیل و زیبای مردم لرستان است که از دیرباز در فرهنگ ما ریشه دارد. مردم با این رسم، هم خانههای خود را از آلودگیها پاک میکنند و هم به استقبال بهار میروند. این رسم علاوه بر پاکیزگی محیط، نوعی تازگی روحی و نشاط خانوادگی به همراه دارد.
وی افزود: اما با توجه به شرایط کنونی، باید بیشتر به مسئله کمآبی توجه کنیم. در گذشته آب به اندازه کافی وجود داشت و مردم بدون نگرانی به شستوشو میپرداختند، اما حالا شرایط فرق کرده است. کاهش بارندگیها و خشکسالیهای اخیر، باعث شده که منابع آبی استان در وضعیت بحرانی قرار بگیرد.
این فعال فرهنگی بیان کرد: ما باید به فرزندانمان بیاموزیم که میتوانیم این سنت زیبا را حفظ کنیم، اما باید در مصرف آب، صرفهجویی و دقت بیشتری داشته باشیم. بهتر است روشهای کممصرفتر را جایگزین کنیم و از ابزارهای کاهنده مصرف آب استفاده کنیم. فرهنگسازی از طریق مدارس، خانوادهها و به ویژه رسانهها میتواند به تغییر رفتار مردم در این زمینه کمک نماید.
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان رومشکان نیز در گفتگو با خبرنگار دیار رومشکان با اشاره به ارزش فرهنگی خانهتکانی اظهار داشت: خانهتکانی بخشی از هویت فرهنگی مردم لرستان است که با آیینهای نوروزی درآمیخته است. این رسم، حس تازگی و نو شدن را به خانوادهها هدیه میدهد و باعث ایجاد نشاط اجتماعی میشود.
وی افزود: البته باید به این نکته توجه کنیم که در شرایط کنونی، منابع آبی ما با گذشته تفاوت دارد و کاهش یافته است. لذا ضرورت دارد در کنار حفظ این آیینهای زیبا، به مدیریت مصرف آب نیز توجه کنیم. میتوانیم با تولید محتواهای فرهنگی و آموزشی، مردم را نسبت به این موضوع آگاه کنیم.
نصرتاله همتی در ادامه بیان کرد: بهتر است در جشنوارهها و برنامههای فرهنگی به موضوع صرفهجویی در مصرف آب پرداخته شود تا این پیام بهصورت گسترده در میان جامعه منتشر شود.
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان رومشکان خاطرنشان کرد: هنرمندان و فعالان فرهنگی میتوانند با ساخت آثار هنری و برنامههای نمایشی، پیامهای مرتبط با صرفهجویی در مصرف آب را به مردم انتقال دهند. اینگونه میتوانیم ضمن زنده نگه داشتن سنتهای کهن، به منابع طبیعی و محیطزیست نیز احترام بگذاریم.
مدیر اداره آب و فاضلاب شهرستان رومشکان نیز در گفتگو با خبرنگار دیار رومشکان ضمن هشدار درباره مصرف بیرویه آب در ایام خانهتکانی اظهارداشت: خانهتکانی یکی از رسوم دیرینه و زیبا در فرهنگ مردم لرستان است که با آغاز بهار همراه میشود. اما آنچه در این میان نگرانکننده است، افزایش بیرویه مصرف آب در این ایام است. متأسفانه بسیاری از خانوادهها بدون توجه به وضعیت منابع آبی، اقدام به شستوشوی بیرویه فرشها، حیاط و دیوارها میکنند که این امر فشار زیادی به شبکه آبرسانی وارد میکند.
وی افزود: امسال نیز مانند سالهای گذشته، با کمبود جدی منابع آبی روبهرو هستیم. از مردم درخواست میکنیم که با رعایت مصرف بهینه، به حفظ این منابع ارزشمند کمک کنند. شهروندان گرامی حتی المقدور در ساعات پیک مصرف خصوصا از ساعت ۹ الی ۱۱صبح ، عصرها از ساعت ۱۶ الی ۱۹ و شبها هم از ساعت ۲۱ الی ۲۳ از مصارف غیر ضروری خودداری کنند. همچنین استفاده از روشهای جایگزین، میتواند کمک بزرگی در این زمینه باشد.
مجید محمدی در پایان بیان کرد: لازم است همه ما با همدلی و مسئولیتپذیری، ضمن پاسداشت این سنت زیبا، به فکر حفظ منابع آبی نیز باشیم. انتظار میرود رسانهها و نهادهای فرهنگی نیز در این زمینه همکاری کرده و آگاهی عمومی را ارتقا دهند.
خانهتکانی، سنتی کهن و ارزشمند در فرهنگ مردم لرستان است که باید به بهترین شکل حفظ شود. اما در شرایط بحرانی کمآبی، لازم است با مدیریت هوشمندانه، مصرف آب را به حداقل برسانیم. آگاهیبخشی و فرهنگسازی از سوی نهادهای مرتبط و همکاری مردم میتواند به حفظ این رسم زیبا و در عین حال حفاظت از منابع طبیعی کمک کند.
انتهای خبر/
