به گزارش دیار رومشکان، امروز در جهانی زندگی میکنیم که علم و دانش، زیربنای پیشرفت تمدنها را شکل میدهد. تمدن نوین اسلامی، که ما به دنبال احیای آن هستیم، یک تمدن علمی، فرهنگی و اخلاقی است که بر پایه تعالیم اسلام و دستاوردهای بشری بنا شده است. این تمدن نهتنها گذشتهای درخشان داشته، بلکه میتواند آیندهای درخشانتر را نیز رقم بزند، به شرط آنکه ما مؤلفههای قدرت علمی آن را بهدرستی بشناسیم و برای تحقق آنها تلاش کنیم.
تمدن اسلامی در قرون گذشته، پرچمدار علم و دانش بود و دانشمندان مسلمان، در حوزههای مختلف از پزشکی و ریاضیات گرفته تا فلسفه و نجوم، پیشرو بودند. اما سوال اینجاست که چرا امروز جهان اسلام به همان جایگاه برتر علمی بازنگشته است؟ پاسخ این است که ما باید بازنگری کنیم که علم را چگونه میبینیم و چگونه از آن استفاده میکنیم.
تمدن نوین اسلامی، تمدنی است که بر اساس علم و اخلاق بنا میشود. در این تمدن، دانش تنها ابزاری برای رفاه مادی نیست، بلکه وسیلهای برای رشد معنوی و پیشرفت جامعه نیز هست. این تمدن از تقلید کورکورانه از شرق و غرب پرهیز میکند و به تولید علم بومی و متناسب با نیازهای جامعه اسلامی میپردازد. برای رسیدن به تمدن نوین اسلامی، لازم است که مولفههای علمی قدرت اسلام را درک کنیم و به آنها جامه عمل بپوشانیم. ما باید به جای مصرفکننده علم، تولیدکننده آن باشیم. دانشگاههای ما باید به مراکز نوآوری، تحقیق و تولید دانش تبدیل شوند و تنها به آموزش نظری اکتفا نکنند.
دنیای امروز بر پایه فناوریهای نوینی مانند هوش مصنوعی، بیوتکنولوژی، و علوم داده بنا شده است. تمدن اسلامی باید در این عرصهها پیشگام باشد و با بهرهگیری از اصول علمی و اخلاقی، این فناوریها را در خدمت بشریت به کار گیرد. یکی از مشکلات کشورهای اسلامی، وابستگی علمی و صنعتی به دیگران است. برای دستیابی به تمدن نوین اسلامی، باید خودباوری علمی را در نسل جوان تقویت کنیم و مسیر استقلال علمی را بپیماییم.
تمدن اسلامی تنها به پیشرفت مادی توجه ندارد، بلکه علم را در کنار ارزشهای انسانی و اخلاقی قرار میدهد. علم بدون اخلاق، نهتنها مفید نیست، بلکه میتواند به ابزاری برای سلطهجویی و فساد تبدیل شود. اتحاد علمی میان کشورهای اسلامی، میتواند زمینهساز یک جهش تمدنی باشد. ما باید از ظرفیتهای علمی یکدیگر استفاده کنیم و شبکهای قدرتمند از دانشگاهها و پژوهشگاههای اسلامی ایجاد نماییم.
دانشگاهها، به عنوان مراکز اصلی تولید علم و تربیت نخبگان، نقشی اساسی در تحقق این تمدن دارند. اساتید و پژوهشگران باید در کنار آموزش، روحیه تحقیق و نوآوری را در دانشجویان تقویت کنند. همچنین، لازم است که نظام آموزشی ما، با توجه به نیازهای واقعی جامعه و ارزشهای اسلامی، بازنگری و اصلاح شود. تمدن نوین اسلامی، یک آرمان دستنیافتنی نیست، بلکه هدفی است که با تلاش و برنامهریزی صحیح میتوان به آن رسید. این تمدن، مبتنی بر علم، ایمان، اخلاق و عدالت است و با تکیه بر دانش و نوآوری، میتواند جایگاه شایسته خود را در جهان پیدا کند. همه ما، از اساتید و پژوهشگران گرفته تا دانشجویان و مسئولان، در قبال این هدف بزرگ مسئول هستیم. بیایید با عزم و ارادهای راسخ، در مسیر تحقق این تمدن گام برداریم.
