فضای مجازی به عنوان یکی از بزرگترین دستاوردهای فناوری در عصر ارتباطات، تأثیرات گستردهای بر زندگی فردی و اجتماعی انسانها به ویژه نوجوانان و دانشآموزان گذاشته است. با گسترش اینترنت و پیشرفت تکنولوژیهای ارتباطی، دسترسی به اطلاعات و منابع آموزشی بیش از هر زمان دیگری تسهیل شده است. این فضا به دانشآموزان امکان میدهد تا به منابع علمی گوناگون دسترسی پیدا کنند، با افراد مختلف در سراسر جهان ارتباط برقرار کنند و از ابزارهای آموزشی متنوع برای بهبود عملکرد تحصیلی خود استفاده کنند.
با این حال، افزایش میزان استفاده دانشآموزان از فضای مجازی همواره با چالشها و نگرانیهایی همراه بوده است. اگر چه این فضا میتواند به عنوان یک ابزار آموزشی مفید عمل کند، اما استفاده نامناسب و بدون نظارت از آن میتواند به مشکلات جدی از جمله اعتیاد به اینترنت، اُفت تحصیلی، و کاهش تعاملات اجتماعی منجر شود. بازیهای آنلاین، شبکههای اجتماعی، و ویدیوهای سرگرمکننده به راحتی میتوانند توجه دانشآموزان را از اهداف اصلی تحصیلی منحرف کرده و زمان زیادی را به خود اختصاص دهند.
از سوی دیگر، فضای مجازی بستری برای یادگیری و توسعه مهارتهای جدید است که اگر به درستی مدیریت شود، میتواند نقش مهمی در رشد علمی و شخصیتی دانشآموزان ایفا کند. استفاده از پلتفرمهای آموزشی آنلاین، شرکت در دورههای مجازی، و حتی یادگیری مهارتهای برنامهنویسی و خلاقیت از جمله مزایای این فضا برای دانشآموزان به شمار میآیند.
بنابراین، لازم است که خانوادهها، معلمان و مسئولان آموزشی با آگاهیبخشی و ارائه راهکارهای مناسب، به دانشآموزان کمک کنند تا از فضای مجازی به صورت هدفمند و سازنده استفاده کنند.
هدایت درست این انرژی به سوی اهداف آموزشی میتواند باعث شود تا دانشآموزان از فرصتهای بینظیری که این فضا در اختیارشان قرار میدهد، به بهترین نحو بهرهبرداری کنند و در عین حال از اثرات منفی و مخاطرات آن مصون بمانند.
دسترسی آسان به اطلاعات، به یادگیری بهتر در برنامههای درسی کمک میکند
فرنوش برندک با بیان اینکه استفاده از فضای مجازی در دنیای امروز به یکی از بخشهای جداییناپذیر زندگی تبدیل شده است و به ویژه در زمینه آموزش نقش پر رنگی پیدا کرده است، اظهار داشت: برگزاری کلاسهای آنلاین به همراه توزیع و انتشار کلیپهای آموزشی، از جمله مزایای استفاده از فضای مجازی است که باعث میشود دانشآموزان در هر زمان و مکانی به منابع آموزشی دسترسی داشته باشند.
وی افزود: دسترسی آسان به اطلاعات، به یادگیری بهتر در برنامههای درسی کمک میکند.
مدیر مدرسه ابتدایی شهید کلانتری روستای رشنو(شهرستان رومشکان) بیان نمود: انتشار محتواهای آموزشی با کیفیت بالا میتواند سطح یادگیری دانشآموزان را افزایش دهد و به آنها فرصت بیشتری برای مطالعه و تمرین بدهد.
برندک در ادامه استفاده نامحدود و بدون مدیریت از فضای مجازی را از معایب جدی این فضا دانست و تصریح کرد: مواجهه دانشآموزان با حجم زیاد دادهها و اطلاعات که ممکن است باعث سردرگمی و کاهش تمرکز آنها شود از جمله معایب استفاده از فضای مجازی است.
وی متذکر شد: وقتگذرانی بیش از حد در فضای مجازی میتواند به کاهش زمان مفید برای مطالعه و هدر رفتن وقت برای انجام فعالیتهای دیگر منجر شود، که در نهایت این موضوع میتواند باعث اُفت تحصیلی و کاهش کیفیت یادگیری شود.
مدیر مدرسه شهید کلانتری با اشاره به در دسترس بودن مداوم گوشیهای هوشمند برای دانشآموزان عنوان کرد: دسترسی و ورود آسان به فضای مجازی به همراه عدم مدیریت، به راحتی میتواند فضای مجازی را به یکی از معضلاتی تبدیل کند که باعث کاهش توجه دانشآموزان به مباحث آموزشی و در مقابل تمرکز بر روی سرگرمیها و شبکههای اجتماعی شود.
برندک مدیریت استفاده از فضای مجازی توسط خانوادهها را ضروری دانست و تصریح کرد: خانوادهها باید نقش فعالی در نظارت و برنامهریزی برای استفاده محدود و هدفمند از اینترنت و فضای مجازی داشته باشند. تنظیم زمانهای مشخص برای دسترسی به اینترنت و تعیین اولویتهای آموزشی میتواند به جلوگیری از مشکلات احتمالی کمک کند. استفاده بهینه و محدود از فضای مجازی با توجه به نیازهای آموزشی و شخصی دانشآموزان میتواند تعادل مناسبی بین استفاده درست و جلوگیری از آسیبهای روانی و تحصیلی دانشآموزان ایجاد کند.
استفاده دانشآموزان از فضای مجازی اگر به درستی مدیریت شود میتواند به ابزاری ارزشمند برای رشد تحصیلی دانشآموز تبدیل شود
نازنین قنبری اظهار داشت: یکی از فواید اصلی فضای مجازی برای دانشآموزان، دسترسی آسان به منابع آموزشی متنوع و خاص است.
وی افزود: از طریق اینترنت، دانشآموزان میتوانند به کتابها، مقالات علمی، ویدئوهای آموزشی و دورههای آموزشی آنلاین دسترسی داشته باشند.
معاون مدرسه ابتدایی شهید کلانتری روستای رشنو بیان کرد: فضای مجازی این امکان را فراهم میکند تا دانشآموزان موضوعات را فراتر از کلاسهای درسی بیاموزند و دانش خود را ارتقا دهند، چرا که استفاده از شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای آموزشی باعث تقویت مهارتهای ارتباطی آنها میشود.
قنبری ادامه داد: فضای مجازی علاوه بر فوایدی که دارد، برای دانشآموزان چالشها و مضراتی نیز به همراه دارد و یکی از مشکلات اصلی، کاهش و توجه به تکالیف درسی است.
وی عنوان کرد: دانشآموزان به جای استفاده مفید از اینترنت، ساعات طولانی را در شبکههای اجتماعی و بازیهای آنلاین میگذرانند که باعث کاهش عملکرد تحصیلی آنها میشود.
معاون مدرسه شهید کلانتری رشنو متذکر شد: عدم مدیریت صحیح استفاده از فضای مجازی میتواند به استفاده بیرویه از اینترنت، مشکلات خواب، و حتی تاثیرات منفی بر سلامت روحی دانشآموزان منجر شود.
وی همچنین، خطر دسترسی به سایتهای نامناسب و استفاده صاحبان آنها از دانشآموزان در جهت رسیدن به اهّداف سوء خود را از دیگر مضرات فضای مجازی دانست.
قنبری با اشاره به اینکه استفاده دانشآموزان از فضای مجازی اگر به درستی مدیریت شود میتواند به ابزاری ارزشمند برای رشد تحصیلی دانشآموز تبدیل شود، خاطرنشان کرد: برای جلوگیری از آسیبهای این فضا لازم است دانشآموزان تحت نظارت و راهنمایی مناسب از طرف والدین و معلمان قرار گیرند.
ایجاد تعادل بین استفاده از فضای مجازی و فعالیتهای خارج از فضای مجازی، مانند ورزش و هنر، میتواند به کاهش این آسیبها و سالم ماندن در این فضا کمک کند
اعظم امرایی با بیان اینکه دسترسی آسان به اطلاعات و پاسخگویی سریع به سوالات به عنوان اصلیترین شاخصه فضای مجازی و شبکههای اجتماعی است، اظهار داشت: در دنیای امروزی، دانشآموزان میتوانند به سرعت و با کمترین تلاش به منابع اطلاعاتی دسترسی پیدا کنند و دستیابی به راهحلهای فوری برای آنها فراهم شده است.
وی افزود: دانشآموزان میتوانند از تجربیات و دانش دیگران استفاده کنند و با یک جستجوی ساده به پاسخهای خود برسند.
مشاور مدرسه ابتدایی شهید کلانتری روستای رشنو بیان کرد: در فضای مجازی علاوه بر مزایایی که وجود دارد، مشکلات و آسیبهای جدی مانند کاهش حریم خصوصی امر مهمی است، چرا که اطلاعات شخصی دانشآموزان در بسیاری از مواقع بدون اطلاع آنها به اشتراک گذاشته میشود و حریم خصوصی آنها به خطر میافتد.
امرایی تأکید داشت: استفاده بیرویه از شبکههای اجتماعی و شبکههای اینترنتی میتواند به آسیبهای اجتماعی منجر شود. این امر به ویژه در جوانان و نوجوانان که ساعتهای زیادی را بدون استفاده مفید در فضای مجازی صرف میکنند میتواند باعث آسیب جسمی و روحی و به خطر افتادن سلامت آنها شود.
وی ادامه داد: فضای مجازی و شبکههای اجتماعی با وجود فواید زیادی که در دسترسی به اطلاعات ایجاد میکنند، میتوانند تاثیرات منفی بسیاری داشته باشند.
مشاور مدرسه متذکر شد: والدین با نقش فعال و آگاهانه خود میتوانند تأثیرات منفی این فضا را کاهش دهند، لذا ایجاد تعادل بین استفاده از فضای مجازی و فعالیتهای خارج از فضای مجازی، مانند ورزش و هنر، میتواند به کاهش این آسیبها و سالم ماندن در این فضا کمک کند.
امرایی تصریح کرد: ایجاد محدودیتهای زمانی و سنی برای استفاده از اینترنت و شبکههای اجتماعی، نیز میتواند از آسیبهای فضای مجازی کاسته و منجر به بهبود کیفیت استفاده از این فضا شود.
مدیریت صحیح و هدفمند فضای مجازی توسط خانواده، جامعه، مدیران و معلمان مدارس ضروری است تا دانشآموزان بتوانند از مزایای آن بهرهمند شده و از آسیبهای احتمالی در امان بمانند. خانوادهها با ایجاد نظارت هوشمندانه و تعیین قوانین مشخص برای استفاده از اینترنت، نقش اساسی در هدایت فرزندان خود دارند. در کنار آن، مدارس و معلمان با ارائه آموزشهای مرتبط با سواد دیجیتال و آگاهیبخشی درباره تهدیدات و فرصتهای فضای مجازی میتوانند به رشد فکری و شخصیتی دانشآموزان کمک کنند.
همچنین، جامعه به عنوان یک نهاد فراگیر باید بستر مناسبی برای ایجاد فرهنگ استفاده صحیح از فضای مجازی فراهم کند. بیشک تنها با همکاری و همافزایی این عوامل است که میتوان از این فضای پرچالش به نفع توسعه علمی و اخلاقی نسل جوان بهره گرفت و آن را به ابزاری برای پیشرفت و بالندگی تبدیل کرد.
انتهای خبر/
