در محیط اجتماع همواره فرد در معرض آسیبهای فراوانی است که ممکن است از دیدگاه دوستان و اطرافیان علاوه بر اینکه آسیب حساب نشوند بلکه از طرف همان افراد، ترغیب و دعوت به ورود به آنها شود، اینجاست که قدرت نه گفتن و توانایی استفاده از آن در چنین موارد حساسی، تکلیف او را روشن میکند که آنها را بپذیرد و دنبالهرو آنها باشد یا مسیر خود را هر چند سخت ولی با اراده و قدرتی که از کودکی برای او نهادینه شده به سمت و سوی درست زندگی و دوری از این آسیبها پیش ببرد چرا که این کودکان همانهایی هستند که میتوانند در آینده به یک آسیبگر تبدیل شوند یا برای کاهش آسیب در جامعه تلاش کنند.
انتخاب و رفتن به سمت “مسیرِ اشتباه” و یا انتخاب “مسیرِ درست” در این دوراهی سخت، مستلزم آموزشهایی است که خانواده، اجتماع و خود فرد هر کدام به نحوی، سهمی در این امر خطیر دارند، لذا تاثیر آسیبهای اجتماعی در جامعه و ضرورت پرداختن به بالاترین آمار گزارشی آنها که شامل همسرآزاری و کودک آزاری است، خبرگزاری دیار رومشکان را بر این داشت تا میزگردی با عنوان آشنایی با آسیبهای اجتماعی همسرآزاری و کودکآزاری و راهکارهای کاهش آنها را با حضور مسئول اورژانش اجتماعی شهرستان رومشکان و کارشناسان این نهاد برگزار کند که مشروح آن را در زیر میخوانید؛
بیشترین مشاوره به اورژانس اجتماعی در درجه اول همسرآزاری و سپس کودکآزاری است
مسئول اورژانس اجتماعی شهرستان رومشکان اظهار داشت: کارشناسان اجتماعی بعد از گذراندن دورههای تخصصی برای مبارزه با آسیبهای اجتماعی جامعه هدف، به دنبال پیگیری و رفع مشکلات برمیآیند.
ابوذر یوسفپور ادامه داد: در شهرستان کوچکی که جامعه هدف آسیبدیده به دلیل محیط اجتماعی روستایی، و همچنین وجود مسائلی که(چه درست و چه نادرست) به صورت عُرف در این جامعه رایج شده، حضور در دادگاه و رسیدگی به مشکل را برای خود سخت میدانند وجود اورژانس اجتماعی با خدماتی مثل مشاوره در منزل، بسیار ایدهآل و چارهساز خواهد بود.
وی “رازداری” را مهمترین ویژگی کارشناسان اورژانس اجتماعی دانست و افزود: اهمیت این ویژگی در شهرستانهای کوچک که مردم همدیگر را میشناسند و اکثراً نسبت فامیلی دارند، به خوبی نمایان است.
مسئول اورژانس اجتماعی رومشکان بیان داشت: بیشترین مشاوره به اورژانس اجتماعی در درجه اول همسرآزاری و سپس کودکآزاری است. همسرآزاری چهار نوع میباشد: جسمی(آسیب جسمی به زن)، مالی(عدم پرداخت نفقه و خرجی زن)، عاطفی(دریغ کردن محبت از زن) و مصاحمه و غفلت(کوتاهی به نیازهای زن که شامل همه موارد میشود).
یوسفپور اولین راهکارهای کاهش همسرآزاری و کودکآزاری را آگاهسازی خانوادهها و ارائه خدمات آموزشی در این زمینه دانست و عنوان کرد: برگزاری کارگاهها، جلسات و نشستهایی که در این راستا باشد، بسیار مؤثر است و در کاهش آسیبهای مذکور کمک شایانی خواهد کرد.
وی همچنین راهکار ریشهای برای کاهش این آسیبها را بکارگیری حساسیت بالا قبل از تصمیمگیری درباره ازدواج فرزندان دانست و تصریح کرد: ۹۰ درصد افراد آزارگر در بحث کودکآزاری و همسرآزاری در درجه اول معتاد و در درجه دوم افراد بیکار هستند؛ لذا توجه در انتخاب همسر به عنوان یکی از مهمترین انتخابهای زندگی، در این زمینه لازم و ضروری است. گاهی میبینیم خانوادهها دقت و حساسیتی که در خرید لباس به خرج میدهند را در ازدواج فرزندانشان بکار نمیبرند و این بیتوجهی و برخورد ساده به قیمت آسیبدیدن فرزندان و گاهی به نابودی زندگی و جوانی آنها تمام میشود.
مسئول اورژانس اجتماعی شهرستان با ذکر احادیثی از پیامبر اکرم(ص) در باب اهمیت مشاوره، بر مشاوره قبل از ازدواج تاکید کرد و توضیح داد: مشاوره نباید به قبل از ازدواج محدود شود چرا که طبق نظر کارشناسان مشاوره، بعد از ازدواج نیز مشاوره خانوادگی و خصوصی به مراتب از مشکلات حاد خانوادگی جلوگیری میکند.
یوسفپور با اشاره به طرح نفس(پیشگیری از سقط جنینهای ناخواسته در اثر مشکلات مالی)، عنوان کرد: پدر و مادری که قبل از بدنیا آمدن کودک، با آمدن او مخالفت میکنند آیا نیاز به مشاوره ندارند!؟ تا بعد از تولد، خواسته یا ناخواسته کودک را مورد آزار و اذیت قرار ندهند، چرا که وجود کودک برای آنها، یک امر ناخواسته بوده ولی بعد از عدم سقط کودک، نسبت به او دارای وظایفی هستند. لذا اقدامات پایه و تعامل کامل ادارات متولی در بحث سلامت روانی و اشاعه فرهنگ ایرانی اسلامی و ارتقا سلامت جسمی و روحی جامعه هدف و عموم مردم راهکاری مناسب برای کاهش آسیبهای گفته شده میباشد.
وی اضافه کرد: موافقت با ازدواج فرزند در سنین پایین و به تبع آن مشکلاتی که ایجاد میشود، مجموعه آسیبهای جسمی، جنسی، عاطفی، غفلت و مصامحه را به کودک تحمیل میکند چرا که طبق نظر سازمان بهداشت جهانی تا سن ۱۸ سالگی فرد کودک محسوب میشود و موافقت و ایجاد زمینه چنین ازدواجهایی کودکآزاری محسوب شده که در مراحل بعد به همسرآزاری ختم میشود.
مسئول اورژانس اجتماعی شهرستان در ادامه متذکر شد: یکی دیگر از روشهای اورژانس اجتماعی برای آگاهسازی جامعه هدف و آشنا کردن آنها با حقوق اجتماعیشان برگزاری کارگاههای آموزشی در اماکن و ادارات شهرستان و همچنین در مناسبتهای مختلف است.
یوسفپور گفت: در گذشته کودکآزاری و همسرآزاری را یک مسئله شخصی میدانستند، ولی خوشبختانه الان بیشتر گزارشات از طرف اطرافیان صورت میگیرد و دیدگاه مردم در برخورد با این مسئله عوض شده و قانون هم اجازه گزارش این موارد را به همه، حتی رهگذران داده است، حتی اگر این آزار از طرف پدر و مادر فرد آسیبدیده باشد.
وی توزیع بروشورهای آموزشی در جهت آگاهسازی مردم نسبت به آسیبهای اجتماعی را از دیگر اقدامات اورژانس برای کاهش آسیبهای اجتماعی دانست و خاطر نشان کرد: این آموزش حتی در روزهای تعطیل و در ایام نوروز در تفرجگاهها انجام گرفته است. توزیع بروشورهای آموزشی و برگزاری کارگاههای آموزشی باعث آگاهسازی اقشار آسیبپذیر زیادی به حق و حقوق اجتماعی خود شده و گواه این ادعا، مراجعات حضوری این اقشار به اورژانس و تشکر بابت آگاهشدن نسبت به حقوق خود و طی کردن مراحل رفع مشکل و همچنین جلوگیری و رسیدگی به آسیبهایی مانند کودکآزاری و همسرآزاری در سطح شهرستان شده است.
مسئول اورژانس اجتماعی شهرستان رومشکان ابراز داشت: گاهی مشکلات بسیار سطحی است به صورتی که ممکن است با اختلاف سلیقه در انتخاب یک لباس شروع شود، ولی به دلیل عدم آگاهی نسبت به بیان نیاز خود و استفاده از ادبیات نادرست و از همه مهمتر عدم مشاوره و پیگیری باعث میشود که این موضوع جزئی به درگیری، تشنج و متعاقب آن به همسرآزاری و یا کودکآزاری منتج شود.
یوسفپور همچنین تصریح کرد: در گذشته بالاترین اختلافات موجود در یک خانواده با میانجیگری بزرگان و ریشسفیدان فامیل به سرانجام خیری میرسید ولی امروزه مواردی چون گذشتنداشتن نسبت به هم و نسبت به مشکلات توسط طرفین دعوا، همچنین عدم حرفشنوی از بزرگان و کمرنگ شدن آداب و رسوم خوب گذشتگان در جوامع امروزی، به تشدید شدن آسیبهای خانوادگی دامن زدهاند.
وی با بیان اهمیت صبر در کلام بزرگان دین، یادآور شد: عدم صبر و تحمل طرفین، بازگو کردن مسائل خانوادگی و مطرح کردن آنها در جمع و اجازه دخالت بیجا به اطرافیان از دیگر عواملی است که باعث تشدید تشنج موجود و در نهایت ختم شدن به همسرآزاری و یا کودکآزاری میشود.
مسئول اورژانس اجتماعی با اشاره نمودن به اینکه در بروز چنین آسیبهایی عوامل زیادی دخیلاند، مطرح کرد: عدم همکاری ارگانهای مختلف از جمله ارگانهایی که جامعه هدف آنها زیاد و نیازمند مشاوره هستند به ناآگاهی خانوادهها در برخورد با آسیبهای اجتماعی میانجامد.
یوسفپور دلیل انجام بسیاری از آسیبها را عدم آگاهی و یا وجود مشکلات مالی دانست و گفت: مراجعات مختلفی به نهادهای حمایتی برای رفع این مشکل از طریق درخواست برای برپایی کارگاهها و اعطای تسهیلات و وامهای اشتغالزایی داشتیم که متأسفانه با عدم حمایت و استقبال این دستگاهها مواجه شدیم.
وی با ذکر این نکته که اعتیاد، مشکلات مالی، بیکاری و عدم آگاهی از جمله عواملی هستند که یک فرد عادی را به فردی آسیبگر تبدیل میکنند، اظهار نمود: کارگاههای هماندیشی اورژانس با ارگانهایی مانند شبکه بهداشت، نیروی انتظامی و دادگستری علاوه بر آگاهی مردم و جلب اعتماد آنها، باعث میشود مردم این ارگانها را پشتوانه اورژانس بدانند و از مشاوره و حتی گزارش آسیب، هراسی نداشته باشند.
مسئول اورژانس اجتماعی رومشکان در خصوص توانایی و قابلیتهای کارشناسان و همچنین نیازهای این مجموعه اذعان داشت: میزان اشراف کارشناسان اجتماعی از جوامع هدف به صورتی است که از مدارس، مساجد و محلههای مختلف کوچه به کوچه و به صورت مداوم بازدید و سرکشی به عمل میآید و این چرخه مدام در حال انجام است؛ البته وجود امکاناتی مانند ساختمان مجزا و خودروی ون میتواند به بهبود مشاوره کمک کند؛ زیرا بعضی از گروههای آسیبدیده جهت مشاوره در میان خانواده و همسایه معذب بوده یا مشاوره با ترس انجام میشود، لذا وجود امکانات مذکور در رفع مشکلات اینچنینی و بهبود مشاوره و پیشبرد کار، بسیار مطلوب خواهد بود.
یوسفپور با ابراز گلایه بیان نمود: ما برای کوچکترین مشکل جسمی به دکتر مراجعه میکنیم و به دنبال درمان هستیم ولی در بحث مشاوره مقاومت میکنیم و برای مشکلات خود دنبال راه چاره نیستیم.
وی توضیح داد: در مشاورههایی که در اورژانس اجتماعی انجام میشود حدود ۹۹ درصد افراد آسیبگر، از عمل خود کوتاه آمده و دیگر به آن ادامه نمیدهند مگر در مواردی که فرد آسیبگر معتادِ متجاهر باشد چرا که این گونه افراد غالباً به هیچ مسئلهای پایبند نیستند و بدون امتناع از کار ناشایست خود، به تکرار آن ادامه میدهند؛ و در اینگونه موارد بدون رضایت فرد آسیبدیده و همچنین بدون مراجعه وی به دادگاه، به صورت رایگان و با واسطه اورژانس اجتماعی، فرد آسیبگر به مراجع قضایی ارجاع داده میشود.
مشاورههای غیرتخصصی خانوادهها فقط صورت مسئله را پاک میکند
واحد منصوری کارشناس اورژانس اجتماعی شهرستان رومشکان اظهار داشت: در بحث ازدواج و در مرحله اول آن باید گفت که دختر و پسر بر اساس سنتهای قدیمی و سفارشِ فامیل اقدام به ازدواج نکنند بلکه بر اساسِ اصولِ امروزی و بعد از اینکه با طرف مقابلشان در خصوص موارد اصلی و مهم که برای شروع یک زندگیِ موفق، ملاک و معیار است به نقطه اشتراکی رسیدند آن وقت اقدام نمایند.
وی افزود: کوتاهی در مشاوره قبل از ازدواج و تن دادن به ازدواجهای احساسی، از دلایل مهم ازدواجهای ناموفق هستند که با بروز درگیری و تشنجهایی در همان سال اول شروع شده و ممکن است تا چند سال همچنان حل نشده باقی بمانند.
منصوری تأکید داشت: مشاورههای غیرتخصصی خانوادهها فقط صورت مسئله را پاک میکند و اصل مشکل و مسئله همچنان باقی است، لذا در این مسیر با شدت گرفتن تنشها، هم همسرآزاری و اگر فرزندی وجود داشته باشد ناخودآگاه یا آگاهانه بحث کودکآزاری نیز پیش میآید.
کارشناس اورژانس اجتماعی با بیان نمودن اینکه بیشتر همسرآزاریها از طرف مرد نسبت به زن اتفاق میافتد، تصریح کرد: مواردی که قضیه عکس باشد هم داریم از جمله تهدید به مهریه که یک نوع همسرآزاری عاطفی است البته آمار بسیار پایینی است، طبق گزارشات بالاترین آمار همسرآزاری و کودک آزاری مربوط به خانوادههایی است که درگیرِ معضلِ اعتیاد هستند، اعتیادی که ریشه آن از فقر مالی و بیکاری نشئت میگیرد.
تاثیر فضای مجازی در جوامع امروزی غیرقابل انکار است
احسان کاظمیان کارشناس اورژانس اجتماعی شهرستان رومشکان عنوان کرد: در مناطق روستایی و عشایری مانند رومشکان میل کلی به سمت تولد نوزاد پسر وجود دارد؛ دختر از بچگی در ذهنش نهادینه میشود که مرد از او برتر است شاید همین ذهنیت باعث میشود که برای خواستههای او که ممکن است تمایل به ادامه تحصیل بهجای ازدواج در سنین پایین باشد از او سلب شود و تنها به دلیل جنسیت خود و از سر چشم و هم چشمی یا باوری غلط که نباید حق انتخاب به دختر داده شود او را مجبور به پذیرش فردی کرد که شریک مناسبی برای زندگی او نبوده و از همان ابتدا با بحرانها و تنشهای زیادی مواجه میشود که هم خود آسیب میبیند و هم کودکی که متولد میشود از محیطی ناآرام و بعضاً برخوردهای نامناسب متضرر میشود.
وی ادامه داد: نهادینه کردن بحث مشاوره از سنین پایین و توانایی نه گفتن به بسیاری از آفتها و معضلات مانند اعتیاد، یک راهکاری اصولی در پیشگیری از وقوع بسیاری از آسیبهای اجتماعی مانند همسرآزاری و کودکآزاری است.
کارشناس اورژانس اجتماعی با اشاره به اینکه تاثیر فضای مجازی در جوامع امروزی غیرقابلِ انکار است، گفت: خانوادهها نسبت مدیریت فضای مجازی اهتمام بیشتری داشته باشند. در دنیای واقعی کسی مسائل و مشکلات خصوصی خانواده خود را جایی بازگو نمیکند و ارتباط با غریبهها محدود و مشروط است ولی ما در فضای مجازی ناخواسته تمام موارد مذکور را با رغبت انجام داده، غافل از اینکه آسیبهای فضای مجازی بسیار واقعی بوده و تاثیرات خود را بر زندگی ما، دیر یا زود نشان میدهند.
کاظمیان اضافه نمود: در فضای مجازی نباید اجازه داد که هر غریبه هر محتوایی را به ما و کودکانمان تحمیل کند. محتواهایی که از فضای مجازی به زندگی ما ورود میکند ممکن است ترویج سبک زندگی غربی، زندگی اشرافی، مدگرایی و از همه مهمتر القا نیاز به تمام موارد مذکور باشد، که وقتی فرد با برآورده نشدن مواجه میشود دچار تعارض در داشتهها و خواستهها شده و عدم تطابق این دو منجر به احساس نارضایتی از همدیگر، عدم رضایت از سبک زندگی و مقایسه همسر و زندگی واقعی خود با آنچه در فضای مجازی وجود دارد، شده که سرانجامی جز اعلام نارضایتی، احساس عدم شناخت و درک متقابل طرفین نسبت به هم و چالشهای نادرست در این مسیر شده که در صورت عدم مشاوره، هیچکدام به سرنوشت مناسبی نخواهند رسید.
بعضی آسیبها ناخواسته از طرف خانواده به کودک القا میشود
طیبه نجفی دیگر کارشناس اورژانس اجتماعی شهرستان رومشکان بیان داشت: بعضی آسیبها ناخواسته از طرف خانواده به کودک القا میشود، به صورتی که بر اساس سنت قدیمی که کودکان را به پدربزرگ، مادربزرگ، عمه، خاله، عمو، دایی و یا همسایه میسپردند، آنها نیز همانگونه عمل میکنند، غافل از اینکه ممکن است کودک از لحاظ روحی در آن محیط در عذاب بوده و از بودن در آنجا احساس آرامش و امنیت نکند.
وی افزود: افراد مذکور بر اساس دانسته خود که ممکن است اشتباه هم باشد با کودک رفتار میکنند که به احتمال زیاد مورد قبول کودک نیستند، لذا نباید کودک را جایی سپرد که از لحاظ فکری، امری ناخواستهای به او تحمیل شود.
کارشناس اورژانس اجتماعی با تاکید بر نظارت بیشتر خانوادهها و تقویت قدرت نه گفتن کودک، تشریح کرد : نباید به همه درخواستهای کودک جواب مثبت داد یا هر خواسته او با جواب مثبت همراه شود، این کار باعث شکلگیری جنبه مهمی از شخصیت وی میشود که اگر در سنین بالاتر با پیشنهاد و فشار خانواده و اطرافیان برای ازدواجی که از نظر او ایدهآل نیست، مواجهه شد کوتاه نیاید و توان و قدرت نه گفتن داشته باشد.
انتهای خبر/
