شهرستان رومشکان از جمله شهرستانهای استان لرستان است که اقتصاد آن بر پایه کشاورزی و دامپروری استوار است. زراعت در اکثر نقاط این شهرستان به صورت کشت دیم است و با توجه به میزان بارندگی، جز مناطق دیمکار محسوب میشود. همواره در مناطق دیمکار نیز میزان بارندگی نقش مهم و اساسی در میزان تولید محصول دارد و متأسفانه در سالهای اخیر که خشکسالیهای پیاپی زندگی و معیشت اقشار مختلف جامعه به ویژه کشاورزان را به چالش کشانده کشاورزان رومشکانی را با مشکلات اقتصادی جدی مواجه کرده است. این عامل و عواملی از این دست باعث شد که کشاورزان این شهرستان به فکر کاشت محصولاتی بیفتند که علاوه بر سود بیشتر، در مقابل خشکسالی نیز مقاومت بیشتری داشته باشند.
در این بین با توجه به رونق روزافزون باغداری در میان سرمایهگذاران به دلیل سود ده بودن این حرفه، افراد زیادی راغب به فعالیت در حیطه باغداری شدهاند از این رو کشت درختان پر سود از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است و طرفداران زیادی دارد و به جرات میتوان ادعا نمود که درخت پسته یکی از درختان بسیار پر سود در باغداری به شمار میرود که طرفداران بسیار زیادی دارد؛ از جمله این افراد، برخی کشاورزان شهرستان رومشکان هستند که در سالهای اخیر اقدام به کاشت نهال پسته کردهاند.
از آنجا که کاشت نهال پسته در شهرستان رومشکان به صورت شخصی و خودجوش بوده و بر اساس برنامههای طرح الگوی کشت جهاد کشاورزی و یا برنامهای مشخص و تعریف شده نبوده؛ لذا بهترین کار برای رسیدن به پاسخ سوالاتی نظیر دلایل و چگونگی پیدایش کاشت پسته در شهرستان، صحبت کردن با کشاورزانی است که اقدام به احداث باغ پسته در این شهرستان کردهاند.
نبود آب و بحران کمآبی مهمترین دغدغه پستهکاران رومشکانی است
شهاب آزادبخت از اولین کشاورزان شهرستان رومشکان است که اقدام به احداث باغ بسته در این شهرستان نموده، وی در خصوص دلایل و چگونگی پیدایش این اقدام خود گفت: در سال ۹۹ با دیدن درخت پسته به بار نشسته در منزل یکی از اهالی روستای رشنو با کنجکاوی و سوال از صاحبخانه از میزان باردهی درخت پسته که در سال هر درخت حدود ۳۰۰ کیلوگرم محصول میدهد، جرقهای در ذهنم زده شد که یک هکتار باغ پسته به صورت آزمایشی احداث کنم.
وی افزود: با توجه به کشت پسته در شهرستانهای دیگر استان و بازدید، سرکشی و پرسش از میزان باردهی و ابراز رضایت باغداران از اقتصادی بودن و بهصرفه بودن نسبت به کشت گندم، جو و چغندر که در شهرستان کشت میشود جهت کشت پسته مصممتر شدم. قبل از بنده چند باغ دیگر احداث شده بود که هنوز به ثمردهی نرسیده بودند، یک باغ در سوری و دیگری در چغابل. با پیگیری و ارتباط با اساتیدی از استانهای پستهخیز کشور مانند، دکتر احمدی استاد دانشگاه شیراز و مهندس زارع نژاد، پستهکار و دانشجوی رشته گیاهپزشکی و راهنمایی آنها و فرستادن نمونه خاک جهت آزمایش به شیراز و گرفتن جواب مثبت آزمایش خاک، با دریافت نهال رایگان از جهاد کشاورزی شهرستان عملا اقدام به احداث باغ کردم.
آزادبخت ادامه داد: کلیه مراحل احداث باغ با راهنمایی و مشاوره با کارشناسان را به صورت علمی پیش رفتهام، در سال اول اقدام به پیوند و در سال چهارم به فضل خدا به بار نشستهاند.
این باغدار با گلایهمندی از عدم همکاری و کمک جهاد کشاورزی به باغداران شهرستان، بیان داشت: تنها کمک جهاد کشاورزی برای بنده محدود به دریافت نهال رایگان، کندن چاله نهال و در موارد جزئی دریافت چند کیلوگرم کود تقویتی بود.
پستهکار رومشکانی با اشاره به مشکلات باغداران شهرستان، تصریح کرد: در شهرستان رومشکان برای اولین بار اقدام به کاشت پسته شده، لذا اطلاعات کافی در مورد تغذیه، کودهی، آفات و بیماریها در دسترس نیست، نبود کارشناس دارای تخصص در این زمینه در جهاد کشاورزی و نبود کارشناس هواشناسی جهت پیشبینی و اطلاعرسانی یا اعلام هشدار در موارد سرمازدگی، از مهمترین مشکلات پیشروی کشاورزان است.
وی اضافه نمود: نبود آب برای باغهای پسته و مواجه بودن باغات با بحران کمآبی از دیگر مشکلات فعلی و مهم پستهکاران شهرستان است.
آزادبخت در خصوص دلایل استفاده نکردن از توصیههای کارشناسان دیگر استانها نیز یادآور شد: نبود تجربه و اطلاعات درست و کافی در ارتباط با کاشت، داشت و برداشت پسته در شهرستان رومشکان و همچنین به دلیل متفاوت بودن شرایط آب و خاک شهرستان رومشکان با استانهای پستهخیز مانند کرمان و شیراز، نمیتوان انتظار مطابقت توصیههای کارشناسان استانهای مذکور برای شرایط رومشکان را داشت چرا که شرایط فیزیکی و شیمیایی آب و خاک متفاوت استانهای پستهخیز و رومشکان به حدی بر رشد پسته مؤثر است که میانگین رشد سالانه پسته در کرمان ۲۰ سانتیمتر و در رومشکان ۱۵۰ سانتیمتر است.
باغدار رومشکانی در خاتمه در خصوص میزان باردهی و سودهی پسته در این شهرستان گفت: هنوز میزان باردهی و میزان سوددهی پسته در رومشکان مشخص نیست به دلیل اینکه پسته در سال هفتم به باردهی اقتصادی میرسد و باید دو سال دیگر برای رسیدن به جواب این سوال صبر کرد.
نیازمند مساعدت دولت جهت تامین هزینههای باغداری هستیم
کیوان امرایی یکی دیگر از پستهکاران شهرستان رومشکان است که با اشاره به مسائل و مشکلات پستهکاران شهرستان در اولین سالها و عدم همکاری و حمایتهای دولتی، اظهار داشت: سالهای قبل مراجعات مردمی به جهاد کشاورزی شهرستان در خصوص نحوه احداث و نگهداری باغ پسته انجام میگرفت اما مسئولی که به طور جدی پاسخگو و پیگیر مسائل کشاورزان باشد، وجود نداشت و مراجعه کشاورزان به نهاد مربوطه بینتیجه بود؛ البته تلاش کشاورزان علاقمند به احداث باغ پسته همچنان ادامه داشت تا اینکه در سال ۱۳۹۹ شخصی بنام تورج مهرابی ( از جوانان تحصیل کرده شهرستان و کارشناس کشاورزی و زراعت) حدود ۷۰ درصد از کار باغات و احداث آنها را انجام داد.
وی ادامه داد: از مهمترین مشکلات باغداران در سال اول، نبود بیل مکانیکی جهت حفر چاله برای کاشتن نهالها بود که با تلاشهای فراوان و با همکاری کارشناسان مربوطه، مشکل به صورت جزئی و موقت حل شد.
این پستهکار رومشکانی در خصوص میزان باغات احداث شده و علاقمندی کشاورزان در سال اول کاشت پسته در این شهرستان گفت: در سالهای اول کشاورزان رومشکانی به صورت محدود نسبت به تغییر کاربری اراضی زراعی به باغی اقدام نمودند به طوری که در اولین سال حدود ۳۰ هکتار از اراضی زراعی شهرستان به باغی تغییر کاربری داده شد و با کاشت نهالهای پسته در این اراضی، عملا باغات پسته در شهرستان احداث شد.
امرایی اضافه کرد: الان بعد از گذشت ۴ سال و علیرغم همه مشکلات، حدود ۲۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی رومشکان به اراضی باغی تغییر کاربری داده و به باغ پسته تبدیل شدهاند.
وی با ذکر این نکته که به دلیل علاقه به طبیعت و کاشت درختان اقدام به کاشت پسته و احداث یک هکتار باغ کرده، بیان نمود: تنها کمک جهاد کشاورزی به باغدار تحویل نهال به صورت یارانهای بود و هیچگونه کمک دیگری نکرده ولی از طرف بنیاد برکت مبلغی وام جهت مکانیزه (قطرهای) کردن سیستم آبیاری باغ دریافت کردهام که جوابگوی رفع همه مشکلات باغ بنده نبود و در حال حاضر نیازمند مساعدت دولت جهت تامین هزینه حصارکشی باغ میباشم.
امرایی در آخر یادآور شد: در حال حاضر تنها باغداری که محصول آن برداشت شده آقای عابد رستمیزاده بوده که به صورت تک باغی است و چندین سال قبل از این طرح، احداث شده و به گفته خودش، سال گذشته از یک هکتار باغی که دارد ۲۰۰۰ کیلوگرم پسته برداشت کرده است.
احداث باغ پسته در رومشکان نویدبخش روزهای خوب خواهد بود
علی محمد امیری از مهندسان مجرب و با سابقه در امر مشاوره باغبانی و فضای سبز که به عنوان مسئول فنی داروخانه گیاهپزشکی افق کشت فعالیت دارد در خصوص کاشت پسته در شهرستان رومشکان چنین نظر داد: با توجه به گستردگی سطح زمین زراعی و همچنین مساعد بودن شرایط آب و هوایی، احداث باغ نویدبخش روزهای خوب خواهد بود و این امید منوط بر تأمین نیازهای آبی و همکاری مسئولان امر میباشد. بیشک تأمین آب نیاز اولیه هر محصولی میباشد چه محصولات کم آب و یا پر آب. و باید در نظر داشت ما محصولی که نیاز آبی نداشته باشد نداریم، بلکه میزان مقاومت به کم آبی را دارد، و این موضوع یعنی نیاز آبی از حیاتیترین موضوعات هست و در صورت عدم تأمین آب در منطقه معضل و فاجعه به بار خواهد آمد.
وی در ادامه به شرایط لازم برای افزایش سطح باغات در شهرستان اشاره کرد و بیان داشت: از عواملی که باعث افزایش سطح کشت در منطقه میباشد اولین گزینه ترویج و آموزش در امر کاشت، شناسایی و چگونگی رفع موانع، و صرف درست هزینههای باغداری است که اگر آگاهانه باشد هم پیشرفت و هم افزایش کاشت را به دنبال خواهد داشت گاها باغدار به صرف کم آب بودن پسته اقدام به احداث باغ پسته میکند که فارغ از این که پسته هم نیاز به آب دارد و هم پر هزینهترین محصول، و در بعد دیگر یکی از سودآورترین محصولات به شرط مهندسی مدیریت کردن از بدو کاشت تا برداشت محصول میباشد.
مشاور باغبانی اضافه نمود: افزایش عملکرد پسته نیاز به مشاوره و اقدام به موقع برنامههای مربوط به باغداری نظیر آبیاری منظم، مبارزه به موقع با آفات، شرکت در کلاسهای آموزشی، رعایت برنامه غذایی، پیشرو بودن در امر یادگیری باغداری و مدیریت صحیح میباشد.
امیری با مهم برشمردن وظایف مسئولان مربوطه، تصریح کرد: جهاد کشاورزی بایستی با رفتار مسئولانه در قبال کشاورزان مسئولیتپذیر باشد و زمینهای را فراهم کنند تا باغدار و کشاورز بتوانند به شکل منصفانه و عادلانهای از مزایا و مشاوره مهندسی شده بهرهمند شود، زیرا اگر باغدار، یا هر کسی، احساس بیعدالتی کند، ممکن است رفتارش را عوض کرده و نسبت به ارگان مربوطه (جهاد کشاورزی) بیمیل شده و قطع امید کند.
وی ادامه داد: جهاد کشاورزی به عنوان متولی و پشتیبان باغبان باید اقدامات هوشمندانهای را داشته باشد. ایجاد انگیزه در امر باغداری، به کار بردن متخصصین مربوطه و معرفی افراد فعال در امر باغداری، پیشرو بودن در امر حل مشکلات و توزیع عادلانه نهادههای یارانهای از سوی دولت، تشکیل کلاسهای آموزشی و دعوت از متخصصین بنام در کاشت باغات غالب منطقه، همگی از مواردی هستند که باعث پیشرفت در مسیر و رسیدن به هدف خواهند شد.
مشاور باغبانی و مسئول فنی داروخانه گیاهپزشکی افق کشت در آخر خطاب به باغداران گفت: توصیه به کشاورزان را باید در چند نکته اعلام کرد که کشاورز عزیز بدون آگاهی و تجزیه و تحلیل شرایط محیطی زمین و تامین منابع باغداری، همچنین مشاوره با کارشناس خبره، از هرگونه اقدامی دست بردارد، چرا که هر کدام از آیتمهای ذکر شده، در شرایط درست سبب پیشرفت و سودآوری شده و متأسفانه در شرایط غیرمطلوب و ناآگاهی، هدرفت هزینه و وقت را به دنبال خواهد داشت.
برای کشت هر درختی و احداث هر نوع باغی از جمله درخت پر ارزش و سود ده پسته، باید از تمامی نیازهای آن اطلاع و آگاهی یافته و با اهتمام کامل و بکارگیری اصول علمی و تجارب ارزنده، بهترین و مناسبترین شرایط برای رشد و باردهی آن فراهم شود تا درخت بتواند بهترین و بیشترین باردهی را ارائه کند و سوددهی باغ افزایش یابد.
یکی از نیازهای مهم و مورد تأکید پستهکاران شهرستان رومشکان نداشتن برنامه، اطلاعات و آموزشهای لازم در خصوص درخت پسته است که در این راستا جهاد کشاورزی شهرستان بایستی اقدام به اجرای برنامههای منظم آموزشی و ترویجی نموده، و شرایط لازم برای حضور کارشناسان و مشاوران مطرح کشوری در شهرستان را فراهم آورد. مهمترین مشکل پستهکاران شهرستان که همواره با آن مواجه هستند تأمین آب لازم برای باغاتشان است که باید در این خصوص چارهاندیشی اساسی صورت گیرد.
امروز تأمین آب مورد نیاز آبیاری بیشتر پستهکاران شهرستان رومشکان از طریق تانکرهای آبی است که از آب شرب و در منازل پر میشوند که خلاف مقررات اداره آب بوده و توسط این اداره برای این کار جریمه بالایی در نظر گرفتهاند و از طرفی چاههای آب کشاورزی از دادن آب به کشاورزان جهت آبیاری باغ منع شدهاند حال جای این سوال باقی است که منبع تأمین آب ۲۰۰ هکتار باغ پستهای که با صرف زمان و هزینههای هنگفت، نزدیک به مرحله باردهی هستند، باید از کجا تامین شود؟
اگر این مسائل پیگیری و مشکلات مربوطه مرتفع گردند به طبع شاهد احداث باغهای بیشتری در سطح شهرستان هستیم، چرا که شهرستان رومشکان آب و هوایی مناسب و خاکی حاصلخیز دارد، و با توجه به اینکه کاشت پسته توجیهپذیر و به صرفه میباشد، امیدواریم که با توسعه این محصول تغییری در درآمد و افق کشاورزی شهرستان صورت بگیرد.
انتهای خبر/
